Dramat

Dramat – definicja z objaśnieniem

Dramat jest jednym z trzech tradycyjnych rodzajów literackich, a równocześnie tekstem przeznaczonym do realizacji scenicznej. Świat przedstawiony powstaje głównie przez wypowiedzi i działania postaci, zwykle bez nadrzędnego narratora objaśniającego wszystkie motywy.

Tekst dramatu nie jest jeszcze przedstawieniem. Didaskalia, podział na akty i sceny oraz dialog tworzą możliwości inscenizacji, które teatr konkretyzuje głosem, ruchem, przestrzenią i światłem.

Najważniejsze cechy

• dialog i monolog jako podstawowe sposoby prezentacji
• didaskalia przekazujące wskazówki sceniczne
• konflikt rozwijany w działaniu
• podział na akty, sceny lub luźniejsze sekwencje

Cecha gatunkowa staje się argumentem dopiero wtedy, gdy można wskazać jej funkcję w konkretnym fragmencie. Samo wyliczenie terminów nie jest jeszcze analizą.

Jak odróżnić od podobnych form?

Tragedia, komedia i dramat romantyczny są odmianami dramatu. Słowo „dramat” może też oznaczać poważny konflikt w języku codziennym, ale w analizie gatunkowej trzeba odwołać się do budowy tekstu.

Jak analizować utwór?

Należy analizować nie tylko treść wypowiedzi, lecz także sytuację sceniczną: kto słyszy słowa, kto milczy i jak zmienia się układ sił. Didaskalia mogą korygować to, co postać mówi o sobie.

Przykłady w lekturach

Reprezentatywne utwory

• Hamlet
• Wesele
• Tango

Źródła i standard opracowania

Gatunki zmieniają się historycznie i mogą łączyć cechy kilku form. Klasyfikacja pomaga opisać sposób działania utworu, ale nie zastępuje analizy tekstu.

• Encyclopaedia Britannica – dramatic literature