Gatunek literacki
Pamiętnik
Pamiętnik – retrospekcyjna narracja autobiograficzna porządkująca minione doświadczenia z późniejszej perspektywy.
Pamiętnik – definicja z objaśnieniem
Pamiętnikarz zna dalszy ciąg własnej historii i wybiera zdarzenia, którym nadaje znaczenie. Zapis jest świadectwem epoki, ale również autokreacją: autor usprawiedliwia decyzje, buduje wizerunek i interpretuje ludzi.
Najważniejsze cechy
- pierwsza osoba
- retrospekcja
- selekcja zdarzeń
- połączenie biografii z historią
Cecha gatunkowa staje się argumentem dopiero wtedy, gdy można wskazać jej funkcję w konkretnym fragmencie. Samo wyliczenie terminów nie jest jeszcze analizą.
Jak odróżnić od podobnych form?
Dziennik zapisuje bieżące chwile w kolejnych datach; pamiętnik rekonstruuje przeszłość po upływie czasu.
Jak analizować utwór?
Trzeba porównywać relację z możliwym interesem autora i zauważać, jak późniejsza wiedza zmienia opis.
Przykłady w lekturach
Opracowania reprezentujące ten gatunek zostaną podłączone po pełnym przeglądzie redakcyjnym.
Reprezentatywne utwory
- Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska
- Pamiętnik z powstania warszawskiego
Źródła i standard opracowania
Gatunki zmieniają się historycznie i mogą łączyć cechy kilku form. Klasyfikacja pomaga opisać sposób działania utworu, ale nie zastępuje analizy tekstu.