Quiz · Poziom łatwy · 20 pytań
Dżuma – quiz ogólny łatwy
Sprawdź znajomość wydarzeń i bohaterów powieści Alberta Camusa. Odpowiedz na 20 pytań A/B/C/D, poznaj wynik i przeanalizuj każde wyjaśnienie. Przed testem możesz skorzystać z obszernej autorskiej powtórki.
Przewodnik przed quizem – od Oranu do zakończenia
Poniższe sekcje tworzą samodzielny przewodnik po podstawowych faktach. Korzystaj z niego przed testem lub wróć do potrzebnego fragmentu po sprawdzeniu wyniku.
Zanim rozpoczniesz: łatwy nie znaczy przypadkowy
Łatwy quiz z „Dżumy” nie wymaga rozstrzygania wszystkich sporów filozoficznych, które prowadzi powieść Alberta Camusa. Wymaga jednak czegoś ważniejszego od zgadywania nazwisk: rozpoznania, kto wykonuje określone działania, dlaczego miasto zostaje odcięte od świata i co zmienia się w życiu jego mieszkańców. W tej historii nawet zwykłe fakty łączą się z pytaniami o postawę człowieka wobec cierpienia. Jeżeli zapamiętasz tylko imiona, bez przypisania im właściwych decyzji, łatwo pomylisz osoby, które spotykają się podczas tych samych wydarzeń.
Zacznij od zbudowania w pamięci trzech obrazów: Oranu sprzed epidemii, miasta za zamkniętymi bramami i ulic po ustąpieniu zarazy. Pierwszy obraz pokazuje ludzi pochłoniętych interesami i codziennym pośpiechem. Drugi uczy, jak izolacja zmienia zwyczajne przyzwyczajenia w dotkliwe ograniczenia. Trzeci nie usuwa tragicznych skutków choroby, chociaż przynosi upragnioną ulgę. Tak ułożona droga przez fabułę pomaga sprawdzić nie tylko pojedynczy szczegół, ale także jego miejsce w całej powieści.
Oran: miasto, które nie oczekiwało katastrofy
Akcja rozgrywa się w Oranie, mieście położonym w Algierii, będącej wówczas pod panowaniem francuskim. Camus nie rozpoczyna opowieści od widowiskowej klęski. Najpierw przedstawia miejsce, którego mieszkańcy pracują, zarabiają, planują spotkania i odkładają nieprzyjemne myśli na później. Oran jest tu ważny nie ze względu na egzotyczny pejzaż, lecz dlatego, że jego pozorna zwyczajność pozwala zobaczyć, jak nagle może załamać się codzienny porządek.
W ćwiczeniach z lektury miasto bywa mylone z Algierem, innym algierskim ośrodkiem, albo z Paryżem, z którym łączy się francuską literaturę. Takie skojarzenia nie zastępują wiedzy o miejscu akcji. Warto powiązać nazwę Oran z sytuacją zamkniętych bram, izolacji i trudności w kontaktach z najbliższymi. Wtedy nazwa nie będzie oderwanym hasłem, ale częścią konkretnej opowieści. Zwróć też uwagę, że bohaterowie nie mają prostego wyjścia poza granice miasta: epidemia zmienia przestrzeń, w której wcześniej swobodnie się poruszali.
Pierwszy niepokój i znaczenie martwych szczurów
Wśród pierwszych zauważalnych oznak zagrożenia pojawiają się szczury wychodzące ze swoich kryjówek i zdychające w budynkach oraz na ulicach. Jest to widok niecodzienny, budzący obrzydzenie, ale jeszcze nieprzez wszystkich traktowany jako zapowiedź epidemii. Powieść pokazuje stopniowe przechodzenie od irytacji i zdumienia do rzeczywistego strachu. Człowiek często usiłuje wyjaśnić dziwne zjawisko w taki sposób, aby nie musiał zmieniać przyzwyczajeń.
Nie przeskakuj zatem od razu od pierwszego szczura do ogłoszenia zwycięstwa nad chorobą. Pomiędzy tymi zdarzeniami mieści się czas wahania, pierwszych zachorowań oraz coraz wyraźniejszego rozpoznawania niebezpieczeństwa. W podstawowym teście ważne jest rozróżnienie pomiędzy wczesnym sygnałem a późniejszymi decyzjami władz. Wspominając martwe szczury, nie dopowiadaj też, że powieść jest opowieścią wyłącznie o zwierzętach. Ich pojawienie się ma znaczenie fabularne i symboliczne, lecz główny ciężar historii spoczywa na ludzkiej odpowiedzi na zarazę.
Bernard Rieux: lekarz, który zaczyna od czynów
Bernard Rieux jest lekarzem i jednym z najważniejszych uczestników wydarzeń. Udziela pomocy chorym, obserwuje objawy i próbuje przekonać otoczenie, że sytuacji nie wolno lekceważyć. Jego obowiązki nie kończą się na jednej dramatycznej scenie. Właśnie powtarzalność wizyt, leczenia i organizowania pomocy pozwala zrozumieć jego postawę: nie obiecuje, że potrafi usunąć każde cierpienie, ale nie uważa tego za powód do zaniechania działania.
Kiedy powtarzasz podstawowe informacje, przyporządkuj Rieux zawód, jego relację z pacjentami i udział w walce z epidemią. Nie przypisuj mu roli duchownego, urzędnika ani dziennikarza; te zajęcia należą do innych postaci. Warto równocześnie pamiętać o jego życiu osobistym. Żona lekarza przebywa poza Oranem ze względu na leczenie, dlatego obowiązki zawodowe nie są dla niego wygodnym sposobem uniknięcia problemów prywatnych. On również odczuwa rozłąkę, choć na co dzień widzimy go przede wszystkim w pracy.
Doktor i narrator: kronika opowiadana z bliska
Sposób opowiadania w „Dżumie” na początku może sprawiać wrażenie chłodnego, bezosobowego sprawozdania. Narrator porządkuje fakty, przywołuje świadectwa i nie chce zamienić tragedii w popis własnych emocji. Dopiero pod koniec dowiadujemy się wyraźnie, że kronikarzem jest Rieux. Ta informacja nie unieważnia wcześniejszego tonu opowieści. Wyjaśnia raczej, dlaczego ktoś uczestniczący w wydarzeniach tak mocno stara się mówić również w imieniu innych.
Na łatwym poziomie wystarczy zapamiętać samo rozpoznanie narratora i odróżnić je od postaci zapisującej własne obserwacje. Tarrou prowadzi notatki, które stają się jednym z materiałów wykorzystanych w kronice, ale to nie oznacza, że on jest autorem całej opowieści. Ważny szczegół pomaga uniknąć pomyłki: materiał źródłowy i osoba układająca z niego relację nie zawsze są tą samą osobą. Takie rozróżnienie przydaje się także podczas omawiania wiarygodności narracji.
Dlaczego zamknięte bramy zmieniają wszystko
Gdy rozmiary epidemii stają się niemożliwe do ukrycia, Oran zostaje zamknięty. Ograniczenie przemieszczania ma hamować rozprzestrzenianie się choroby. Jednocześnie odbiera mieszkańcom możliwość spotkania z bliskimi znajdującymi się poza miastem. To właśnie dlatego w powieści tak często powraca doświadczenie oddalenia: ktoś nie może wrócić do domu, ktoś inny nie potrafi pożegnać ukochanej osoby, a przyszłość zawęża się do kolejnych dni oczekiwania.
Nie należy traktować zamknięcia Oranu jako wyjazdu wszystkich mieszkańców do bezpieczniejszego miejsca. Jest odwrotnie: ludzie znajdujący się wewnątrz muszą wspólnie wytrwać w niepewności. Przed testem postaraj się odpowiedzieć własnymi słowami, jak decyzja administracyjna wpływa na konkretny los człowieka. Możesz posłużyć się przykładem Ramberta, któremu rozłąka komplikuje życie osobiste. W ten sposób zapamiętasz przyczynę zamknięcia, jego skutki i jedną z głównych sytuacji fabularnych, nie ucząc się trzech niezależnych definicji.
Raymond Rambert i trudna droga od ucieczki do współpracy
Raymond Rambert jest dziennikarzem, który znalazł się w Oranie, chociaż jego ukochana przebywa poza miastem. Początkowo usiłuje uzyskać zgodę na wyjazd, a później szuka także nieoficjalnej drogi wydostania się. Jego pragnienie nie jest kaprysem ani dowodem obojętności wobec innych. Bohater chce odzyskać bliskość i zwykłe życie, które epidemia mu odebrała. Camus nie przedstawia tego celu jako czegoś z natury niegodnego.
Przemiana Ramberta polega na tym, że w pewnym momencie postanawia zostać i uczestniczyć w walce z zarazą. Nie przestaje kochać ani tęsknić. Dostrzega jednak odpowiedzialność wynikającą ze wspólnego położenia. W pytaniach z poziomu łatwego najważniejsze jest odróżnienie jego zamiaru na początku od ostatecznej decyzji. Jeśli w odpowiedzi zobaczysz zdanie mówiące, że bohater od pierwszej chwili nie chciał opuszczać miasta, rozpoznaj pomylenie kolejności. W tej historii zmiana stanowiska jest częścią znaczenia postaci.
Jean Tarrou: dobrowolne oddziały sanitarne
Tarrou należy do osób, które nie ograniczają się do komentowania epidemii. Współorganizuje ochotnicze oddziały sanitarne, pomagające w praktycznej walce z zagrożeniem. Wspiera lekarzy, angażuje ludzi i traktuje wspólną pracę jako odpowiedź na cierpienie. Jego działania pokazują, że pomoc nie musi być zarezerwowana wyłącznie dla osób wykonujących zawody medyczne. Wielka katastrofa wymaga także organizacji, obecności i gotowości do powtarzalnych obowiązków.
Warto odróżnić Tarrou od Rieux: pierwszy współtworzy zespoły ochotników i prowadzi obserwacje, drugi jest lekarzem, który zajmuje się pacjentami. Łączy ich przyjaźń i sprzeciw wobec cierpienia, ale pełnią różne funkcje w fabule. Pamiętaj ponadto, że los Tarrou nie potwierdza prostego schematu „dobry bohater zawsze zostaje ocalony”. Choruje i umiera blisko końca epidemii. Ta bolesna okoliczność przypomina, że etyczne znaczenie pomocy nie zależy tylko od jej rezultatu dla pomagającego.
Ojciec Paneloux: postawa duchownego wobec zarazy
Ojciec Paneloux jest jezuitą i duchownym, którego kazania mają ważne miejsce w powieści. Próbuje odnaleźć religijny sens epidemii. Jego pierwsze publiczne wystąpienie wiąże nieszczęście z karą i wzywa mieszkańców do zastanowienia nad swoim życiem. Późniejsze doświadczenia, szczególnie cierpienie dziecka, sprawiają, że kwestia wyjaśniania zła staje się znacznie trudniejsza i mniej jednoznaczna.
W łatwym quizie najpierw należy rozpoznać nazwisko osoby pełniącej funkcję duchownego. Dopiero potem warto rozwijać pytania o zmianę tonu kazań lub porównanie Paneloux z Rieux. Nie przypisuj mu obowiązków doktora, prowadzenia dziennikarskiej relacji ani organizowania ucieczek z miasta. Zwróć uwagę, że spór między postaciami dotyczy odpowiedzi na zło, a nie tego, czy cierpienie rzeczywiście istnieje. Obaj widzą tragedię, lecz używają innego języka do mówienia o jej znaczeniu.
Joseph Grand: urzędnik, którego nie warto przeoczyć
Joseph Grand jest skromnym urzędnikiem miejskim. Nie należy do ludzi zabiegających o rozgłos. Pomaga w codziennej pracy związanej ze zwalczaniem epidemii, a równocześnie mierzy się z własnymi niepowodzeniami osobistymi i literackimi. Szczególnie charakterystyczny jest jego wysiłek wkładany w dopracowywanie zdania rozpoczynającego planowaną książkę. Zestawienie wielkiego kryzysu z tak drobnym, prywatnym pragnieniem czyni go postacią zapadającą w pamięć.
W czasie powtórki połącz nazwisko Grand z dwoma informacjami: jest urzędnikiem i pragnie pisać. Nie należy mylić go z zawodowym reporterem Rambertem. Ich związek ze słowem pisanym jest inny. Grand pracuje nad własnym utworem i zmaga się z perfekcjonizmem, podczas gdy Rambert jest dziennikarzem zainteresowanym wydostaniem się z Oranu. Odróżnianie postaci przez zestaw dwóch faktów bywa znacznie skuteczniejsze niż zapamiętywanie samych nazwisk bez kontekstu.
Cottard i niepokojąca korzyść z katastrofy
Cottard jest szczególną postacią, ponieważ epidemia daje mu okazję do uniknięcia problemów, które dręczyły go wcześniej. W okresie zamknięcia miasta czuje się w pewnym sensie bezpieczniej, podczas gdy inni tracą poczucie bezpieczeństwa. Korzysta też z nielegalnych interesów. Jego postawa wyraźnie kontrastuje z zachowaniem ludzi, którzy poświęcają wysiłek ratowaniu chorych lub pomaganiu odizolowanym.
Nie sprowadzaj jednak Cottarda do abstrakcyjnej etykiety „zły człowiek”. Warto zobaczyć, jaki mechanizm przedstawia autor: cudza katastrofa może stać się dla jednostki warunkiem korzystnej sytuacji. Gdy zagrożenie zaczyna mijać, Cottard nie podziela powszechnej radości. Obawia się powrotu dawnego porządku. Aby nie pomylić go z Tarrou lub Grandem, przypomnij sobie proste przeciwstawienie: jedni pracują na rzecz końca epidemii, Cottard ma powody, aby tego końca się bać.
Portier Michel i najwcześniejszy etap zachorowań
Michel, portier budynku, w którym mieszka Rieux, należy do pierwszych osób dotkniętych gwałtownymi objawami choroby. Jego przypadek ma znaczenie nie dlatego, że jest najważniejszą postacią całej powieści, lecz dlatego, że pokazuje przejście od martwych szczurów do ludzkiego cierpienia. Lekarz nie może już mówić wyłącznie o dziwnym zjawisku w mieście: przed nim znajduje się konkretny pacjent, którego stan szybko się pogarsza.
To dobry przykład, jak uczyć się szczegółu bez tworzenia niepotrzebnej listy przypadkowych nazwisk. Połącz Michela z początkiem epidemii i budynkiem Rieux. Nie wymieniaj go jako jednego z organizatorów oddziałów sanitarnych lub bohatera, który podejmuje długą walkę o opuszczenie miasta. Odpowiedni porządek wydarzeń podpowiada właściwą rolę postaci. Przed rozwiązywaniem testu spróbuj krótko opowiedzieć, co lekarz widział najpierw, a z czym zetknął się następnie wśród chorych.
Castel i próba przygotowania surowicy
Doktor Castel, starszy lekarz, jest jednym z tych, którzy podejmują próby medycznego przeciwdziałania epidemii. Pracuje nad surowicą, wiążąc nadzieję z metodą leczenia opartą na wiedzy i doświadczeniu. Nie oznacza to jednak, że w powieści wynaleziono środek, który natychmiast usuwa całe zagrożenie. Próby leczenia są prowadzone w warunkach niepewności, a ich rezultat nie pozwala na łatwe uznanie zwycięstwa.
W łatwym quizie zapamiętaj związek nazwiska Castel z działaniami medycznymi i preparatem stosowanym przeciw chorobie. W trudniejszych ćwiczeniach można pytać o sens tych starań, zwłaszcza w kontekście cierpienia syna sędziego Othona. Tu wystarczy rozróżnić przygotowywanie surowicy od wygłaszania kazań, redagowania książki lub organizowania ucieczki. Każda z tych czynności należy do innej linii fabularnej. Przyporządkowanie ich bohaterom porządkuje znacznie więcej niż jeden fragment streszczenia.
Rodzina Othona i granice prostych wyjaśnień
Sędzia Othon oraz jego rodzina pomagają dostrzec, że epidemia dotyka także dzieci. Szczególnie przejmująca jest scena cierpienia i śmierci jego syna. Chłopiec nie ponosi odpowiedzialności za chorobę, a jego los nie daje się uspokajająco wyjaśnić jako zasłużona kara. Dlatego wydarzenie staje się dla dorosłych obserwatorów ważnym sprawdzianem przekonań o sprawiedliwości i sensie nieszczęścia.
Na poziomie łatwym zapamiętaj, kim jest Othon i jaką tragedię przeżywa jego rodzina. Nie myl chłopca z dzieckiem Rieux albo Tarrou. Warto też uniknąć pochopnego wniosku, że narrator przedstawia jedną prostą odpowiedź na pytanie, dlaczego cierpią niewinni. Camus raczej każe czytelnikowi odczuć trudność tego pytania. Osobny sprawdzian interpretacyjny może rozwijać ten problem, ale do zrozumienia podstawowej fabuły wystarcza świadomość, jak istotną rolę pełni scena walki o życie dziecka.
Jak ułożyć wydarzenia w pięcioczęściowej kompozycji
Powieść została podzielona na pięć części. Nie musisz zapamiętywać wszystkich drobnych wydarzeń w porządku co do dnia. Na poziomie podstawowym ważniejszy jest ogólny przebieg: pojawiają się niepokojące sygnały, rośnie liczba chorych, miasto zostaje zamknięte, ludzie organizują pomoc, epidemia osiąga niszczącą siłę, a później zaczyna słabnąć. Dopiero po tych zmianach można mówić o otwarciu miasta. Taka kolejność ułatwia wykrywanie odpowiedzi, które nieprawidłowo przestawiają przyczyny i skutki.
Spróbuj ułożyć osiem punktów, zaczynając od szczurów i pierwszych przypadków choroby, a kończąc na otwartych bramach oraz gorzkiej przestrodze. Pośrodku umieść izolację, pracę ochotników, dylemat Ramberta, cierpienie dziecka i śmierć Tarrou. Te zdarzenia nie są równorzędne emocjonalnie, ale pomagają ustalić strukturę opowieści. Kiedy pytanie dotyczy części końcowej, pamiętaj, że słabnięcie epidemii nie jest tożsame z natychmiastowym ocaleniem wszystkich postaci. Powieść świadomie rozdziela nadzieję zbiorowości i los pojedynczych ludzi.
Miłość, rozłąka i więzi, których nie widać na mapie
Dżuma rozdziela bliskich nie tylko fizycznie. Odbiera możliwość planowania przyszłości z przekonaniem, że jutro będzie podobne do dnia dzisiejszego. List, wiadomość i wspomnienie zaczynają mieć inne znaczenie, kiedy nie można swobodnie przejść przez bramę miasta. Ten wymiar epidemii poznajemy między innymi przez Ramberta i Rieux. Ich doświadczenia nie są identyczne, ale pokazują, że także ludzie aktywnie pomagający innym pozostają osobami mającymi własne tęsknoty.
Częstym uproszczeniem jest utożsamianie dobrej postawy z brakiem pragnień osobistych. Tymczasem Rambert nie staje się bezuczuciowy, gdy wybiera pomoc; Rieux nie przestaje troszczyć się o żonę, gdy pracuje z chorymi. Zapamiętanie tego niuansu pozwala lepiej rozumieć ich decyzje nawet w krótkim teście. Jeśli musisz wybrać między odpowiedziami opisującymi całkowite porzucenie uczuć a uznaniem odpowiedzialności mimo tęsknoty, najpierw przypomnij sobie rzeczywisty przebieg historii, zamiast kierować się efektownym hasłem.
Co znaczy tytuł: choroba w świecie przedstawionym i nie tylko
Tytułowa dżuma jest w powieści rzeczywistą epidemią, która zabija ludzi i zmienia funkcjonowanie miasta. W odczytaniu symbolicznym może jednocześnie oznaczać zło rozchodzące się wśród ludzi, zbiorową przemoc albo zagrożenie, którego nie wolno uznać za definitywnie pokonane. Oba poziomy nie wykluczają się. Powieść nie przestaje opowiadać o cierpieniu chorych tylko dlatego, że czytelnicy szukają w niej aluzji historycznych i moralnych.
Na początek zadaj sobie pytanie, co w świecie przedstawionym robi epidemia: oddziela, zabija, wymusza decyzje i ujawnia ludzkie zachowania. Dopiero później przenieś te skutki na szersze doświadczenie historyczne. Takie postępowanie chroni przed błędem polegającym na traktowaniu postaci jak samych znaków, bez ich indywidualnych przeżyć. Dla łatwego poziomu szczególnie przydatne jest rozpoznawanie faktów z fabuły; głębsza symbolika pojawi się w kolejnych stopniach trudności.
Koniec epidemii: święto miasta i osobista strata
Kiedy choroba ustępuje, mieszkańcy mają powody do radości. Pojawia się perspektywa ponownego spotkania z bliskimi i odzyskania kontaktu ze światem. Nie wszyscy mogą jednak cieszyć się na tych samych zasadach. Część postaci straciła najbliższych, inni sami umarli. Szczególnie bolesny pozostaje los Tarrou, który zapada na chorobę blisko jej końca, oraz wiadomość o śmierci żony Rieux. Finał nie wymazuje wcześniejszych doświadczeń.
Jeśli w pytaniu pojawi się sugestia, że powieść kończy się całkowitym, ostatecznym zwycięstwem dobra i brakiem niebezpieczeństwa w przyszłości, porównaj ją z ostatnią myślą kronikarza. Rieux przypomina o możliwości powrotu zarazy. To przestroga, aby zachować pamięć i czujność nawet w chwilach świętowania. W codziennym życiu łatwo uznać niebezpieczeństwo za zamknięty rozdział tylko dlatego, że na pewien czas znikło z pola widzenia. Camus odmawia takiego wygodnego zakończenia.
Strategia rozwiązywania: postać, czynność, następstwo
Przy każdym pytaniu najpierw ustal, czy jest ono o osobie, miejscu, wydarzeniu, czy znaczeniu. W pytaniu o bohatera poszukaj cechy odróżniającej go od innych: Rieux leczy, Tarrou organizuje pomoc, Rambert chce wrócić do ukochanej, Grand pracuje nad zdaniem, Paneloux wygłasza kazania, a Cottard obawia się końca epidemii. Nie ucz się ich w oderwaniu od fabuły, lecz przez pary: nazwisko i działanie, działanie i motywacja, motywacja i skutek.
Jeżeli pytanie dotyczy chronologii, spójrz na trzy etapy: sygnały zagrożenia, życie pod zamknięciem oraz powolne ustępowanie choroby. Jeśli dotyczy finału, sprawdź, czy odpowiedź nie obiecuje zbyt wiele. Jeśli dotyczy wydania książki, rozróżnij czas publikacji utworu od nieprecyzyjnie datowanego czasu akcji. To typowe miejsca, w których osoby znające ogólny zarys popełniają błędy. Warto rozwiązać wszystkie pytania bez zaglądania do klucza, a później wrócić do każdego uzasadnienia, także po trafnym wyborze.
Ćwiczenie przed quizem: sześć zdań zamiast listy haseł
Zanim klikniesz „Rozpocznij quiz”, zamknij na chwilę tekst i spróbuj wypowiedzieć sześć pełnych zdań. Pierwsze niech określa autora i miejsce akcji, drugie opisuje wczesny niepokojący sygnał, trzecie przedstawia działania lekarza, czwarte wyjaśnia, co znaczy zamknięcie bram, piąte opowiada o czyjejś decyzji na rzecz innych, szóste dotyczy zakończenia i jego niepewności. Nie chodzi o recytowanie naszego opracowania, ale o sprawdzenie, czy wiedza tworzy w Twojej pamięci spójną opowieść.
Jeżeli jedno ze zdań trudno sformułować, wróć tylko do odpowiedniej sekcji. Nie musisz od początku czytać całej powieściowej chronologii na nowo. Możesz też narysować niewielką tabelę: osoba, jej zajęcie, najważniejsza decyzja. To proste ćwiczenie ogranicza pomyłki w pytaniach wyboru, ponieważ podobne nazwiska przestają być wymiennymi etykietami. U podstaw dobrego wyniku pozostaje rozumienie tego, co faktycznie dzieje się w Oranie, a nie poszukiwanie najdłuższej lub najlepiej brzmiącej odpowiedzi.
Po teście: wykorzystaj pomyłkę do lepszej lektury
Wynik dwadzieścia na dwadzieścia oznacza, że dobrze rozpoznajesz podstawowe informacje, ale nie jest końcem pracy nad „Dżumą”. W kolejnych etapach pojawiają się pytania o sens solidarności, możliwe odczytania alegoryczne i ograniczenia prostych sądów moralnych. Jeżeli chcesz budować taką interpretację, zachowaj w pamięci konkretne sceny: decyzję Ramberta, wysiłek oddziałów sanitarnych, doświadczenie rodziny Othona oraz sposób, w jaki Rieux podsumowuje los miasta.
Jeśli wynik jest niższy, nie traktuj go jako etykiety określającej znajomość całej literatury. Każde pytanie wskazuje niewielką lukę: albo brakujący fakt, albo pomyloną rolę postaci, albo odwróconą kolejność wydarzeń. Po zobaczeniu wyjaśnienia zapisz jedno poprawione zdanie, nie samą literę. Na przykład wyjaśnij, dlaczego dana osoba działa w taki sposób, zamiast tylko zapamiętywać jej nazwisko. Z takim nawykiem łatwy quiz stanie się podstawą samodzielnej rozmowy o powieści, a nie zamkniętym zestawem dwudziestu odpowiedzi.
Jak rozwiązać i sprawdzić quiz?
Każde pytanie ma jedną prawidłową odpowiedź. Zaznacz jedną literę, a po zakończeniu użyj przycisku „Sprawdź odpowiedzi”. Zobaczysz wynik oraz wyjaśnienia pod poszczególnymi pytaniami. Jeżeli pominiesz którąś odpowiedź, zostanie uznana za nieudzieloną.
Możesz poprawić zaznaczenia i ponownie sprawdzić wynik albo wyczyścić cały formularz przyciskiem „Rozwiąż od nowa”. Klucz pod testem jest zwinięty, aby można było przejść przez pytania samodzielnie. Nie ma miejsc reklamowych pomiędzy pytaniami.
Dżuma – 20 pytań A/B/C/D
Klucz odpowiedzi i objaśnienia
Rozwiń odpowiedzi po samodzielnej próbie. Uzasadnienia wyjaśniają konkretny fakt lub decyzję z powieści, aby wynik był początkiem powtórki, a nie wyłącznie liczbą punktów.
Pokaż odpowiedzi i wyjaśnienia do 20 pytań
Kto napisał powieść „Dżuma”?
Odpowiedź A: Albert Camus
Autorem powieści jest Albert Camus, francuski pisarz związany z Algierią. „Dżuma” ukazała się w 1947 roku.
W jakim mieście rozgrywa się główna akcja „Dżumy”?
Odpowiedź A: W Oranie
Wydarzenia rozgrywają się w Oranie, mieście portowym w Algierii. Miasto zostaje odcięte od świata na czas epidemii.
Jakie niepokojące zjawisko pojawia się na początku powieści?
Odpowiedź B: Masowe pojawianie się martwych szczurów
Jednym z pierwszych sygnałów zbliżającej się katastrofy są szczury, które wychodzą z kryjówek i zdychają na ulicach i w budynkach.
Jaki zawód wykonuje Bernard Rieux?
Odpowiedź D: Jest lekarzem
Bernard Rieux jest lekarzem. Rozpoznaje zagrożenie, opiekuje się chorymi i nie przerywa pracy w okresie epidemii.
Dlaczego władze zamykają bramy Oranu?
Odpowiedź B: Aby ograniczyć rozprzestrzenianie się epidemii
Zamknięcie miasta jest środkiem przeciw rozprzestrzenianiu się choroby. Powoduje zarazem dotkliwą rozłąkę wielu mieszkańców z bliskimi.
Kim z zawodu jest Raymond Rambert?
Odpowiedź A: Dziennikarzem
Rambert jest dziennikarzem, który przebywa w Oranie, gdy miasto zostaje zamknięte. Jego prywatnym celem jest powrót do ukochanej.
Który bohater jest duchownym wygłaszającym kazania podczas epidemii?
Odpowiedź D: Ojciec Paneloux
Ojciec Paneloux jest jezuitą. Jego kazania podejmują problem religijnego rozumienia katastrofy i cierpienia.
Z jaką działalnością szczególnie związany jest Jean Tarrou?
Odpowiedź C: Z organizowaniem ochotniczych oddziałów sanitarnych
Tarrou współorganizuje dobrowolną pomoc sanitarną. Angażuje się w walkę z dżumą razem z Rieux i innymi mieszkańcami.
Która postać jest skromnym urzędnikiem pracującym nad własną książką?
Odpowiedź B: Joseph Grand
Joseph Grand pracuje jako urzędnik i próbuje napisać dzieło literackie. Długo poprawia jego początkowe zdanie.
Kto w czasie epidemii korzysta z nielegalnych interesów i obawia się jej końca?
Odpowiedź A: Cottard
Cottard odnajduje korzyści w chaosie epidemicznym. Gdy inni oczekują zakończenia zarazy, on lęka się powrotu dawnego porządku.
Kim jest Michel, którego choroba zwraca uwagę na początki zarazy?
Odpowiedź C: Portierem budynku, w którym mieszka Rieux
Michel jest portierem budynku Rieux. Jego gwałtowna choroba należy do wczesnych ludzkich przypadków opisanych w powieści.
Czyj syn przeżywa w powieści szczególnie dramatyczną chorobę i umiera?
Odpowiedź D: Sędziego Othona
Syn sędziego Othona cierpi i umiera mimo wysiłków lekarzy. Ta scena wyraźnie pokazuje problem niezawinionego cierpienia.
Nad jakim środkiem przeciw chorobie pracuje doktor Castel?
Odpowiedź A: Nad surowicą
Doktor Castel podejmuje prace nad surowicą przeciw dżumie. Jej zastosowanie nie daje pewności ocalenia każdej chorej osoby.
Gdzie przebywa żona Rieux podczas zamknięcia miasta?
Odpowiedź B: Poza miastem, dokąd wyjechała na leczenie
Żona Rieux przebywa poza Oranem, gdzie miała się leczyć. Lekarz również doświadcza rozłąki, choć pozostaje przy pacjentach.
Który bohater prowadzi notatki o życiu Oranu wykorzystane w kronice?
Odpowiedź C: Jean Tarrou
Jean Tarrou zapisuje obserwacje dotyczące ludzi i sytuacji w mieście. Materiały te są ważnym świadectwem, ale nie czynią go narratorem całej powieści.
Co ostatecznie postanawia Rambert, gdy pojawia się możliwość ucieczki?
Odpowiedź D: Pozostaje, aby pomagać w walce z zarazą
Rambert rezygnuje z planowanego wyjazdu i zostaje w Oranie. Nie przestaje tęsknić za ukochaną, lecz uznaje odpowiedzialność wobec innych.
Jaki los spotyka Jeana Tarrou pod koniec epidemii?
Odpowiedź D: Choruje na dżumę i umiera
Tarrou zapada na chorobę w okresie, gdy epidemia zaczyna ustępować. Jego śmierć nie pozwala odczytywać finału jako powszechnego szczęścia.
Kto okazuje się narratorem, który sporządził kronikę epidemii?
Odpowiedź B: Bernard Rieux
Pod koniec okazuje się, że kronikę sporządził doktor Rieux. Relacjonuje nie tylko własne przeżycia, ale i zbiorowe doświadczenie miasta.
Przed czym przestrzega narrator w zakończeniu „Dżumy”?
Odpowiedź A: Przed możliwością ponownego przebudzenia się zarazy
Finałowa przestroga przypomina, że zaraza może powrócić. Zakończenie epidemii nie daje gwarancji trwałego zniknięcia zagrożenia.
W którym roku po raz pierwszy wydano „Dżumę” Alberta Camusa?
Odpowiedź C: W 1947 roku
Powieść „La Peste”, znana po polsku jako „Dżuma”, ukazała się po raz pierwszy we Francji w 1947 roku.
Dla utrwalenia
Jedna scena, trzy fakty – ćwiczenie otwarte
Wybierz scenę, w której Rambert rezygnuje z opuszczenia miasta. Opisz jednym zdaniem jego początkowy zamiar, drugim podaj ostateczną decyzję, a trzecim wyjaśnij, dlaczego tej zmiany nie należy mylić z brakiem miłości do ukochanej.
Zobacz przykładową odpowiedź i typową pomyłkę
Rambert początkowo próbuje wydostać się z zamkniętego Oranu, aby wrócić do kobiety, którą kocha. Gdy wyjazd staje się możliwy, postanawia pozostać i pomagać mieszkańcom. Taka decyzja nie oznacza zaniku uczucia, lecz uznanie, że cierpienie innych tworzy również zobowiązanie wobec wspólnoty.
Typowa pomyłka: twierdzenie, że bohater od początku chciał zostać w mieście; powieść pokazuje proces zmiany jego stanowiska.
To ćwiczenie sprawdza, czy potrafisz przejść od faktu do przyczyny i prostego wniosku. Warto je wykonać niezależnie od liczby zdobytych punktów.
Co zrobić z wynikiem?
Jeśli nie pamiętasz miasta akcji, pierwszych objawów albo ról bohaterów, wróć do części przewodnika poświęconych właśnie tym zagadnieniom. Jeśli pomyliłeś decyzję Ramberta lub los Tarrou, odtwórz chronologię wydarzeń. Przy pytaniu o zakończenie zastanów się, dlaczego ulga mieszkańców nie usuwa przestrogi narratora. Dzięki temu kolejna próba będzie sprawdzała rzeczywiście poprawioną wiedzę, nie pamięć układu liter.
Dokładniejsze rozwinięcie przebiegu epidemii, filozofii powieści i jej symboliki znajdziesz w głównym opracowaniu „Dżumy”. Biografię autora można poznać na stronie Albert Camus, a pojęcie pomocne do późniejszych interpretacji wyjaśnia wpis absurd. Dostępne są już także quizy na poziomie średnim i trudnym.
Powiązane materiały o „Dżumie”
Sprawdź powiązane interpretacje i utrwal najważniejsze wydarzenia powieści Alberta Camusa.