Przejdź do treści
Lektum
♡ Moja biblioteczka

Autor książek dla dzieci

Hugh Lofting – autor „Doktora Dolittle”

Skąd wziął się pomysł na lekarza, który rozmawia ze zwierzętami? Poznaj pisarza, jego dzieci i niezwykłą historię pierwszych opowiadań o doktorze.

Urodził się
1886 rok, Anglia
Zmarł
1947 rok
Najbardziej znany bohater
Doktor Dolittle
Pierwsza książka o doktorze
1920 rok

Kim był Hugh Lofting?

Hugh Lofting był pisarzem z Anglii. Urodził się w 1886 roku w Maidenhead. Zmarł w 1947 roku. Najbardziej znana jest jego opowieść o doktorze, który potrafi rozmawiać ze zwierzętami. Nazwisko pisarza czytamy mniej więcej „Hju Lofting”.

Zanim zaczął pisać książki dla dzieci, uczył się i pracował jako inżynier. Inżynier pomaga budować między innymi drogi, mosty i inne potrzebne ludziom rzeczy. Lofting podróżował, poznawał nowe miejsca i wykonywał różne prace. Potem stworzył opowieści, w których także jest dużo podróżowania.

Autor nie był jednak doktorem Dolittle. To ważne rozróżnienie. Hugh Lofting był prawdziwym człowiekiem, który pisał i rysował. Doktor Dolittle jest bohaterem wymyślonym na potrzeby książki. Miasteczko Puddleby i rozmowy ze zwierzętami należą do świata tej opowieści.

Gdy mówimy o pisarzu, używamy jego prawdziwego imienia i nazwiska. Gdy mówimy o doktorze, opowiadamy o postaci literackiej. To tak jak z ilustratorem, który rysuje smoka: sam nie musi być smokiem, aby narysować jego przygodę.

Opowieść, która zaczęła się od listów

Hugh Lofting był ojcem. Miał dzieci, którym chciał opowiadać ciekawe historie. Podczas pierwszej wojny światowej służył w wojsku i przebywał daleko od rodziny. Był to bardzo trudny czas. Zamiast opisywać dzieciom straszne wydarzenia wojenne, wymyślał dla nich przygody dobrego lekarza zwierząt.

Jego opowieści pojawiały się w listach wysyłanych do dzieci. Możesz wyobrazić sobie taką wiadomość: tata jest daleko, a w liście przesyła nowe zdarzenie z życia niezwykłego doktora. Dziecko czyta albo słucha opowieści i czeka na następną. Tak powoli rodzi się pomysł na większą książkę.

List jest wiadomością skierowaną do konkretnej osoby. Nie musi być długi. Może zawierać pozdrowienia, wiadomości z dnia i małą historyjkę. Lofting wykorzystał tę zwykłą formę, aby dzielić się z dziećmi własną wyobraźnią.

Nie należy jednak myśleć, że każda scena z książki musiała zostać napisana w jednym z listów. Wiemy, że listy były początkiem pomysłu. Z nich wyrósł świat bohatera, a potem pełne książki. Pisarz rozwijał swoje historie i tworzył z nich nowe przygody.

Jak powstał „Doktor Dolittle i jego zwierzęta”?

Pierwsza książka o doktorze ukazała się w 1920 roku. W języku angielskim ma tytuł „The Story of Doctor Dolittle”. To właśnie na niej opiera się opracowanie w Lektum. W książce czytamy o doktorze Janie Dolittle, jego domu w Puddleby i zwierzęcych przyjaciołach.

Doktor początkowo leczy ludzi. Ma jednak tyle zwierząt, że coraz mniej ludzi chce odwiedzać jego dom. Pewnego dnia papuga Polinezja uczy go rozumieć mowę zwierząt. Od tego czasu doktor może dowiedzieć się, co je boli i czego potrzebują.

Do doktora dociera potem wiadomość o chorych małpach. Wyrusza więc do Afryki. Nie podróżuje sam: towarzyszą mu zwierzęcy przyjaciele. W drodze spotykają ich kłopoty, a każdy z bohaterów może pomóc w inny sposób. Ta wyprawa jest ważną częścią pierwszej książki.

Po niej powstały kolejne książki o doktorze. Jedna z nich nosi po angielsku tytuł „The Voyages of Doctor Dolittle” i ukazała się w 1922 roku. Opowiada o innych przygodach. Podczas nauki lektury warto o tym pamiętać: pytania o pierwszą książkę nie muszą dotyczyć każdej historii, filmu lub dalszej części serii.

Jeśli chcesz poznać wydarzenia po kolei, przeczytaj streszczenie „Doktora Dolittle i jego zwierząt”. Dzięki niemu odróżnisz autora książki od jej bohatera i łatwiej opowiesz o najważniejszych przygodach.

Dlaczego w opowieściach Loftinga zwierzęta są tak ważne?

Wyobraź sobie, że twój pies mógłby powiedzieć: „Boli mnie łapa”, a ptak: „Nie mogę znaleźć drogi do domu”. Człowiek od razu wiedziałby, co się dzieje. W książkach Loftinga zwierzęta mogą porozumiewać się z doktorem. To pomysł, który sprawia, że ich przygody są niezwykłe.

W codziennym życiu zwierzęta nie mówią ludzkim językiem. Pokazują za to wiele rzeczy swoim zachowaniem. Pies może skomleć, kot może schować się przed hałasem, a ptak może szukać bezpiecznego miejsca. Obserwowanie zwierzęcia pomaga lepiej się nim opiekować.

Doktor Dolittle nie musi zgadywać. Gdy nauczy się zwierzęcych języków, może pytać swoich pacjentów o pomoc i sam prosić ich o radę. Dzięki temu zwierzęta nie są tylko dodatkiem do opowieści. Mają swoje pomysły, rozmawiają, podejmują decyzje i pomagają doktorowi w podróży.

Polinezja uczy doktora nowej umiejętności. Jip korzysta ze swojego węchu. Czi-Czi zna drogi w afrykańskim lesie. Zwierzęta są różne i każda z tych postaci potrafi coś innego. Książka pokazuje, że przyjaciele nie muszą być tacy sami, aby sobie pomagać.

Możesz porównać tę opowieść z historią Lampo oraz przygodami kota Cukierka. Zwierzęta w tych książkach zachowują się inaczej, ale we wszystkich trzech tekstach ważna jest więź z ludźmi.

Pisarz, który sam rysował swoje postacie

Hugh Lofting nie tylko wymyślał historie. Był też ilustratorem. Oznacza to, że tworzył rysunki do swoich książek. Dzięki ilustracjom czytelnik mógł zobaczyć, jak pisarz wyobrażał sobie doktora i jego zwierzęcych przyjaciół.

Rysunek nie zastępuje opowieści, ale może pomóc wyobrazić sobie bohaterów. Gdy czytasz o małpach, psie Jipie albo papudze Polinezji, najpierw poznajesz ich zachowanie. Obraz pomaga dostrzec wygląd. Razem tekst i ilustracja tworzą ciekawsze wrażenie.

Spróbuj zrobić podobnie. Przeczytaj fragment książki o jednym zwierzęciu i odłóż tekst. Narysuj zwierzę tak, jak je sobie wyobrażasz. Potem podpisz obraz dwoma krótkimi zdaniami: „To jest…” i „Pomogło doktorowi, gdy…”. Nie musisz rysować jak zawodowy artysta. Chodzi o to, by przypomnieć sobie wydarzenie.

Pięć rzeczy, które warto zapamiętać o autorze

  1. Hugh Lofting był pisarzem z Anglii.
  2. Urodził się w 1886 roku, a zmarł w 1947 roku.
  3. Pomysł na doktora Dolittle rozwijał w listach do swoich dzieci.
  4. Pierwsza książka o doktorze została wydana w 1920 roku.
  5. Lofting pisał opowieści i sam wykonywał do nich rysunki.

Gdy ktoś zapyta: „Kto napisał «Doktora Dolittle i jego zwierzęta»?”, odpowiedz krótko: Hugh Lofting. Gdy zapyta: „Kim był doktor Dolittle?”, powiedz: to wymyślony lekarz, który uczył się języka zwierząt. W ten sposób nie pomylisz autora z bohaterem.

Trzy proste ćwiczenia

Ćwiczenie 1. Prawdziwy człowiek czy postać z książki?

Powiedz, czy chodzi o autora, czy o wymyślonego bohatera: „Wysyłał dzieciom listy”, „Mieszkał w Puddleby”, „Wymyślił historię o mówiących zwierzętach”, „Leczył chore małpy”. Możesz zapisać odpowiedzi na kartce.

Ćwiczenie 2. Ułóż krótką opowieść

Powiedz w trzech zdaniach, jak powstał pomysł na przygody doktora. Zacznij od listów do dzieci. Następnie wspomnij o książce wydanej w 1920 roku. Na koniec powiedz, skąd znasz doktora Dolittle.

Ćwiczenie 3. Wybierz bohatera

Wybierz jedno zwierzę z pierwszej książki. Powiedz jego imię, jedną umiejętność i sytuację, w której pomogło doktorowi. Jeśli czegoś nie pamiętasz, wróć do opracowania lektury.

Warto też pamiętać, że książka powstała ponad sto lat temu. Niektóre dawne opisy ludzi i odległych miejsc mogą dziś brzmieć niesprawiedliwie. Jeśli coś cię zdziwi, zapytaj dorosłego i wspólnie porozmawiajcie o tym fragmencie.

Materiały do nauki

Możesz czytać o doktorze i jego autorze w dowolnej kolejności. Zacznij od krótkiego streszczenia, potem sprawdź, co pamiętasz. Jeżeli wolisz uczyć się przez pytania, skorzystaj z fiszek.

Skąd pochodzą informacje?

Podstawą wiadomości o książce jest jej pierwsze wydanie z 1920 roku. Informacje o pisarzu można też znaleźć w materiałach wydawców. Przy powtarzaniu lektury najlepiej odwoływać się do samego tekstu.