Lektura · opowieść o przygodach i zwierzętach
Doktor Dolittle i jego zwierzęta
Poznaj doktora, który nauczył się rozmawiać ze zwierzętami. Dowiedz się, dlaczego popłynął do Afryki, jak ratował chore małpy i w czym pomogli mu przyjaciele.
Hugh Lofting
Doktor Jan Dolittle
1920
Opowieść przygodowa dla dzieci
O czym jest „Doktor Dolittle i jego zwierzęta”?
Doktor Dolittle mieszka w miasteczku Puddleby. Ma dom, ogród i bardzo wiele zwierząt. Niektóre z nich mieszkają w domu, a inne w ogrodzie. Doktor troszczy się o wszystkie. Zwierzęta są dla niego ważnymi przyjaciółmi, a nie tylko domownikami, których trzeba nakarmić.
Na początku doktor leczy ludzi. Coraz mniej osób przychodzi jednak do jego gabinetu. W domu mieszka tyle zwierząt, że niektórzy ludzie nie chcą już tam wchodzić. Dolittle nie zamierza pozbywać się swoich przyjaciół. Wtedy papuga Polinezja zaczyna uczyć go języka zwierząt. Doktor uważnie jej słucha. Wkrótce potrafi zapytać zwierzę, co je boli, i lepiej mu pomóc.
Pewnego dnia doktor słyszy, że w Afryce ciężko chorują małpy. Jest ich bardzo dużo i potrzebują lekarza. Dolittle postanawia do nich popłynąć. Zabiera ze sobą zwierzęcych przyjaciół. W czasie podróży czekają ich wielkie fale, rozbity statek i wiele innych kłopotów. Na szczęście zwierzęta nie zostawiają doktora samego.
Ta książka pokazuje, jak wiele znaczy pomoc przyjaciela. Doktor troszczy się o zwierzęta, a one troszczą się o niego. Czasem Dolittle zapomina o pieniądzach i o sprawach domowych. Wtedy zwierzęta przypominają mu, co trzeba zrobić. Kiedy ktoś zachoruje lub znajdzie się w niebezpieczeństwie, doktor stara się pomóc, nawet jeśli jest to trudne.
Zapamiętaj: doktor uczy się rozmawiać ze zwierzętami. Później płynie do Afryki, leczy chore małpy i przeżywa wiele przygód. Na koniec wraca do domu w Puddleby.
Kto występuje w książce?
Doktor Jan Dolittle
Jan Dolittle jest lekarzem i bardzo lubi zwierzęta. Mieszka w Puddleby. Uczy się ich języka, bo chce wiedzieć, co im dolega. Choć ma niewiele pieniędzy, płynie do Afryki, aby ratować chore małpy. Nie zostawia przyjaciół wtedy, gdy mają kłopoty.
Polinezja – papuga
Polinezja to mądra i odważna papuga. Uczy doktora rozumieć zwierzęta. Gdy przyjaciele są w niebezpieczeństwie, często pierwsza wpada na dobry pomysł. Pomaga im także wtedy, gdy muszą uciekać. Dolittle słucha jej rad, bo wie, że papuga wiele potrafi.
Jip – pies
Jip jest wiernym psem doktora. Ma doskonały węch, czyli bardzo dobrze rozpoznaje zapachy. Dzięki temu pomaga odnaleźć zaginionego człowieka. Ta umiejętność przydaje się podczas podróży powrotnej.
Dab-Dab – kaczka
Dab-Dab to kaczka, która lubi porządek. Pamięta o jedzeniu, sprzątaniu i pieniądzach. Potrafi też szybko zabrać się do pracy. Po rozbiciu statku sprawdza, co stało się z jego kadłubem, czyli dolną częścią statku.
Tu-Tu – sowa
Tu-Tu jest sową. Umie bardzo uważnie słuchać. W domu pomaga też przy liczeniu pieniędzy i sprawdzaniu rachunków. Nie musi mówić najgłośniej, żeby być ważną dla przyjaciół.
Gub-Gub – prosiaczek
Gub-Gub to prosiaczek, który szczególnie lubi jedzenie. Czasami się boi, a jego zachowanie bywa zabawne. Mimo to pozostaje przyjacielem doktora. Pozostali pamiętają, że podczas trudnej podróży trzeba pomagać także tym, którzy się boją lub szybciej się męczą.
Czi-Czi – małpka
Czi-Czi jest małpką, która dobrze zna Afrykę. To on dowiaduje się o chorobie swoich krewnych. Kiedy doktor dociera do Afryki, Czi-Czi prowadzi przyjaciół przez las. Zna ścieżki, których doktor nigdy wcześniej nie widział.
Inne ważne postacie
Poznasz też Sarę, siostrę doktora, chore małpy, lwa, piratów i niezwykłe zwierzę o dwóch głowach. Nie wszyscy pojawiają się w całej książce. Każdy ma jednak swoje miejsce w przygodach Dolittle’a. W niektórych wydaniach imiona zwierząt mogą być zapisane trochę inaczej.
Streszczenie „Doktora Dolittle i jego zwierząt”
1. W domu doktora mieszka wiele zwierząt
Jan Dolittle mieszka w miasteczku Puddleby. Ma niewielki dom i duży ogród. W jego domu można spotkać psa, kaczkę, sowę, papugę i prosiaczka. Są tam także inne zwierzęta. Doktor lubi je wszystkie i chce, aby miały dobre miejsce do życia. Nie przeszkadza mu nawet to, że zwierzęta zajmują dużo przestrzeni.
Sara, siostra doktora, martwi się o dom i pieniądze. Nie każdy pacjent lubi przychodzić do miejsca pełnego zwierząt. Ludzie zaczynają więc wybierać innych lekarzy. Dolittle zarabia coraz mniej. Nie chce jednak wyrzucać swoich zwierząt. Są jego przyjaciółmi i bardzo mu na nich zależy.
2. Polinezja uczy doktora rozmawiać ze zwierzętami
Pewnego dnia papuga Polinezja wyjaśnia doktorowi, że zwierzęta potrafią ze sobą rozmawiać. Robią to nie tylko za pomocą głosów. Dużo pokazują też ruchem uszu, ogona lub łap. Dolittle zaczyna się uczyć ich języka. Słucha papugi, powtarza nowe znaki i zadaje pytania. Nauka zajmuje mu trochę czasu.
W końcu doktor rozumie, co mówią zwierzęta. Kiedy koń jest chory, może mu powiedzieć, co go boli. Dolittle zaczyna leczyć zwierzęcych pacjentów. Zwierzęta opowiadają sobie o niezwykłym lekarzu z Puddleby. Przychodzi ich do niego coraz więcej. Wiele z nich nigdy wcześniej nie spotkało człowieka, który rozumiałby ich mowę.
3. Przyjaciele pomagają prowadzić dom
W domu pełnym zwierząt zawsze jest coś do zrobienia. Trzeba zdobywać jedzenie, sprzątać i opiekować się młodszymi mieszkańcami. Doktor nie zawsze pamięta o wydatkach. Zwierzęta zauważają, że potrzebuje pomocy. Jedne zajmują się porządkiem, inne ogrodem, a jeszcze inne pomagają liczyć pieniądze. Każde stara się zrobić coś pożytecznego.
Doktor daje zwierzętom dom i leczy je, kiedy chorują. One z kolei pomagają mu w codziennych pracach. Na przykład Dab-Dab pamięta o porządku, a Tu-Tu o rachunkach. Dzięki temu widać, że przyjaciele mogą się nawzajem wspierać. Nie trzeba czekać, aż jedna osoba zrobi wszystko sama.
4. Z Afryki nadchodzi pilna wiadomość
Pewnego dnia małpka Czi-Czi dowiaduje się o chorobie małp w Afryce. Wiadomość przynosi jaskółka, która pokonała długą drogę. W Afryce wiele małp jest chorych. Proszą doktora Dolittle, żeby przyjechał je leczyć. Potrzebują pomocy jak najszybciej.
Doktor nie może wyleczyć małp, pozostając w Puddleby. Musi przepłynąć ocean. Nie ma jednak dużo pieniędzy, a rejs statkiem może być trudny. Mimo to postanawia jechać. Nie chce zostawić chorych zwierząt bez lekarza. Jego przyjaciele zaczynają przygotowania do wyprawy. Wszyscy wiedzą, po co wyruszają.
5. Wyprawa przez ocean
Dolittle i jego zwierzęta wypływają statkiem. Na początku cieszą się z podróży. Wkrótce nad morzem zbiera się burza. Wieje silny wiatr, a fale stają się coraz wyższe. Statek uderza o skały. Do środka zaczyna wlewać się woda. Przyjaciele muszą szybko znaleźć sposób, aby bezpiecznie dotrzeć na brzeg.
Polinezja i pozostałe zwierzęta pomagają doktorowi. Dab-Dab sprawdza, jak poważnie uszkodzony jest statek. Podróżnicy korzystają też z liny, aby pomóc tym, którzy nie umieją pływać. Wszyscy ratują się i docierają na ląd. Statek jest stracony, ale najważniejsze, że nikomu z przyjaciół nie stała się krzywda.
6. Nieprzyjazne spotkanie i ucieczka
Po przybyciu do Afryki doktor nie może od razu pójść do małp. Zatrzymuje go miejscowy król. Dolittle i jego przyjaciele nie mogą ruszyć dalej, choć chore zwierzęta czekają. Polinezja wymyśla plan ucieczki. Dzięki jej pomocy grupa wydostaje się z niewoli.
Doktor i zwierzęta idą przez las. Czi-Czi zna to miejsce, więc prowadzi przyjaciół w dobrą stronę. Pokazuje im ścieżki i pomaga się ukryć, gdy grozi im niebezpieczeństwo. Wszyscy są już zmęczeni, ale idą dalej. Pamiętają, że w Afryce czekają na nich chore małpy.
7. Most z małp
Na drodze bohaterów pojawia się głęboka przepaść. Trudno ją pokonać. Małpy postanawiają pomóc podróżnikom. Łączą się ze sobą i tworzą żywy most. Dzięki temu doktor i jego towarzysze mogą przejść na drugą stronę. To niezwykła scena, którą łatwo sobie wyobrazić.
Jedna małpa chwyta drugą, a kolejne dołączają do nich. Powstaje długi łańcuch. Żadna małpa nie zdołałaby sama przenieść przyjaciół nad przepaścią. Razem potrafią to zrobić. Ta przygoda pokazuje, jak wiele można osiągnąć, kiedy wszyscy sobie pomagają.
8. Dolittle leczy chore małpy
Wreszcie Dolittle dociera do chorych małp. Jest ich bardzo dużo. Doktor od razu zabiera się do leczenia. Musi też zadbać o to, aby chore małpy miały spokój i miejsce do odpoczynku. Sam nie potrafi pomóc wszystkim naraz. Prosi więc zdrowe zwierzęta o pomoc.
Nie każde zwierzę od razu chce pomagać. Lew uważa, że jest zbyt ważny, aby opiekować się małpami. Dolittle tłumaczy mu, że nawet najsilniejsze zwierzę może kiedyś zachorować. W końcu inni zaczynają pomagać. Doktor leczy małpy, a zwierzęta pomagają przy chorych. Po pewnym czasie małpy czują się lepiej.
9. Podziękowanie od małp
Kiedy małpy wracają do zdrowia, chcą podziękować doktorowi. Wiedzą, że przepłynął ocean, aby je uratować. Słyszały też o jego kłopotach z pieniędzmi. Postanawiają zrobić mu niezwykły prezent. Pokazują mu bardzo rzadkie zwierzę, które ma dwie głowy.
Doktorowi bardzo podoba się niezwykłe zwierzę. Nie chce jednak zabierać go wbrew jego woli. Zwierzę zgadza się na podróż. Ma tylko jeden warunek: jeśli w nowym miejscu nie będzie mu dobrze, chce móc wrócić. Dolittle się na to zgadza. Dba o to, żeby jego nowy towarzysz czuł się bezpiecznie.
10. Droga powrotna i piraci
Po wyleczeniu małp przyjaciele wyruszają w drogę do domu. Polinezja i Czi-Czi zostają jednak w Afryce. Dobrze znają to miejsce i chcą tam pozostać. Podczas powrotu przez morze doktor i pozostali podróżnicy spotykają piratów. Znów muszą uważać, aby nie wpaść w kłopoty.
W czasie podróży zwierzęta jeszcze raz pokazują, co potrafią. Każde ma inny pomysł lub przydatną umiejętność. Doktor uważnie słucha swoich towarzyszy. Nie udaje, że wszystko wie najlepiej. Razem znajdują drogę wyjścia z niebezpiecznych sytuacji. Pomagają też ludziom, których spotykają na morzu.
11. Jip odnajduje zaginionego człowieka
W jednej z przygód doktor spotyka chłopca, który szuka swojego wujka. Chłopiec bardzo się martwi. Na wielkim morzu trudno odnaleźć jedną osobę. Wtedy do pomocy zgłasza się pies Jip. Jego nos wyczuwa zapachy, których ludzie nie potrafią rozpoznać.
Jip wyczuwa znajomy zapach i pomaga ustalić, gdzie szukać zaginionego człowieka. Doktor mu ufa. Wie, że pies ma niezwykły węch. Dzięki temu przyjaciele mogą pomóc chłopcu. Ta przygoda pokazuje, że każdy może być w czymś dobry. Czasem do rozwiązania problemu potrzeba właśnie jego umiejętności.
12. Pokazy zwierzęcia i powrót do Puddleby
Po długiej podróży Dolittle dociera do Anglii. Nie wraca jeszcze do Puddleby. Najpierw jeździ po jarmarkach i pokazuje chętnym niezwykłe zwierzę o dwóch głowach. Ludzie płacą za oglądanie go. Doktor zarabia tyle pieniędzy, że może spłacić długi i kupić potrzebne rzeczy. Dopiero potem wraca do swojego domu i ogrodu.
W Puddleby doktor znów cieszy się swoim ogrodem i towarzystwem zwierząt. Przeżył burzę, spotkał piratów i wyleczył małpy. Nie zapomniał jednak o przyjaciołach. Nadal chce się nimi opiekować. Dzięki podróży ma też pieniądze, których wcześniej mu brakowało.
Plan najważniejszych wydarzeń
Oto wydarzenia ułożone po kolei. Przeczytaj plan i spróbuj opowiedzieć każdą przygodę jednym zdaniem. Zastanów się także, dlaczego doktor zdecydował się popłynąć do Afryki.
- Doktor Dolittle mieszka w Puddleby z licznymi zwierzętami.
- Ludzie coraz rzadziej przychodzą do niego po pomoc.
- Polinezja uczy doktora języka zwierząt.
- Dolittle zaczyna leczyć zwierzęta.
- Przyjaciele starają się wspólnie prowadzić dom.
- Do Czi-Czi dociera wiadomość o chorobie małp w Afryce.
- Doktor z przyjaciółmi wyrusza statkiem przez ocean.
- Podczas burzy statek zostaje rozbity.
- Przyjaciele docierają do Afryki i ruszają przez las.
- Polinezja pomaga doktorowi wydostać się z niewoli.
- Małpy i Czi-Czi pomagają grupie w wędrówce.
- Doktor dociera do chorych małp i zaczyna je leczyć.
- Inne zwierzęta dołączają do pomocy.
- Małpy dziękują doktorowi za ratunek.
- Doktor poznaje bardzo rzadkie zwierzę o dwóch głowach.
- Podróżnicy ruszają w drogę powrotną.
- Po drodze przeżywają przygodę z piratami.
- Jip pomaga odnaleźć człowieka dzięki swojemu węchowi.
- Doktor pokazuje dwugłowe zwierzę na jarmarkach i zdobywa pieniądze.
- Wraca do domu w Puddleby i znów opiekuje się zwierzętami.
Zapamiętaj kolejność przygód. Najpierw doktor uczy się języka zwierząt. Potem płynie do Afryki, leczy małpy i wraca do Puddleby.
Jaki jest doktor Dolittle?
Dobry i troskliwy
Dolittle nie zostawia chorego zwierzęcia bez pomocy. Gdy słyszy o małpach w Afryce, zaczyna szykować podróż. Nie zastanawia się, ile dostanie pieniędzy. Myśli o tym, że małpy cierpią i potrzebują lekarza. Właśnie dlatego jest dobry i troskliwy.
Cierpliwy i ciekawy świata
Doktor uczy się języka zwierząt krok po kroku. Słucha Polinezji i próbuje zrozumieć nowe dźwięki oraz znaki. Czasami musi powtórzyć coś kilka razy. Nie złości się, kiedy jeszcze nie umie odpowiedzieć. Jest cierpliwy i ciekawy tego, czego mogą nauczyć go zwierzęta.
Odważny
Dolittle wyrusza przez ocean, chociaż wie, że taka podróż może być niebezpieczna. Chce jednak ratować małpy. Odwaga nie zawsze oznacza brak strachu. Czasem odważny jest ktoś, kto się boi, ale mimo to próbuje zrobić coś dobrego.
Wierny przyjaciołom
Doktor nie pozbywa się zwierząt, gdy zaczyna brakować pieniędzy. Zabiera przyjaciół w podróż i dba o nich. Umie także słuchać ich rad. Na przykład podczas niebezpiecznych przygód korzysta z pomysłów Polinezji. Pokazuje, że przyjaciele pomagają sobie w obie strony.
Czasem zapomina o ważnych sprawach
Doktor ma wielkie serce, ale nie zawsze pamięta o pieniądzach. Utrzymanie domu i wyżywienie tylu zwierząt kosztuje dużo. Dab-Dab i Tu-Tu pomagają mu więc pilnować domowych spraw. Dolittle nie umie wszystkiego. Na szczęście może liczyć na swoich przyjaciół.
Przykładowa odpowiedź
Pytanie: Dlaczego doktor Dolittle zasługuje na miano przyjaciela zwierząt?
Doktor kocha zwierzęta i chce wiedzieć, co je boli. Dlatego uczy się ich języka. Kiedy dowiaduje się o chorych małpach, płynie do Afryki, aby im pomóc. Nie zostawia zwierząt wtedy, gdy potrzebują lekarza.
Jak zwierzęta pomagają doktorowi?
Polinezja uczy doktora języka zwierząt. Czi-Czi prowadzi przyjaciół przez afrykański las. Jip wykorzystuje swój węch, kiedy trzeba odnaleźć człowieka. Dab-Dab pamięta o porządku i ważnych pracach. Tu-Tu pomaga w domowych sprawach. Gub-Gub czasem się boi, ale też należy do drużyny. Każde ze zwierząt ma w niej swoje miejsce.
Pies świetnie wyczuwa zapachy. Małpka zna leśne ścieżki, a papuga potrafi znaleźć sprytny sposób na ucieczkę. Doktor nie wymaga od wszystkich tych samych rzeczy. Wie, że każdy ma inny talent. Dzięki temu łatwiej im razem pokonywać przeszkody.
Zwierzęta nie stoją tylko obok doktora i nie patrzą, co robi. Same także podejmują decyzje. Polinezja wymyśla plan ucieczki, a Jip pomaga w poszukiwaniach. Bez nich wiele przygód mogłoby skończyć się źle. Doktor jest bohaterem, ale jego przyjaciele też mają ważne zadania.
Pomyśl o pracy w klasie. Jedna osoba dobrze rysuje, druga ładnie pisze, a trzecia potrafi przeczytać trudny tekst. Gdy razem robią plakat, każda może pomóc w inny sposób. Podobnie jest z doktorem i jego zwierzętami. Razem potrafią więcej niż osobno.
Czego możemy się nauczyć od doktora?
Pomagaj, kiedy ktoś potrzebuje wsparcia
Dolittle nie zna osobiście wszystkich chorych małp. Mimo to płynie przez ocean, żeby je leczyć. Chce pomóc zwierzętom, które są daleko od jego domu. Pokazuje, że warto pomagać także tym, których spotykamy po raz pierwszy.
Słuchaj uważnie
Doktor nie zgaduje, co boli zwierzę, jeśli może się tego dowiedzieć. W książce potrafi z nim rozmawiać. W prawdziwym świecie zwierzęta nie mówią jak ludzie. Możemy jednak zauważyć, że pies kuleje lub kot nie chce jeść. Jeśli zwierzę zachowuje się tak jak podczas choroby, powiedz o tym dorosłemu. Chorym zwierzętom pomaga weterynarz.
Współpracuj
Podczas burzy każdy stara się pomóc. W lesie Czi-Czi pokazuje drogę. Gdy choruje dużo małp, inne zwierzęta pomagają doktorowi w opiece. Nikt nie musi robić wszystkiego sam. Przyjaciele dzielą się pracą i wspólnie rozwiązują problemy.
Nie oceniaj po sile ani wyglądzie
Lew najpierw nie chce pomagać małpom. Myśli, że jest zbyt ważny, aby się nimi zajmować. Doktor przypomina mu, że nawet silne zwierzę może zachorować. Dolittle dobrze traktuje też dziwne zwierzę o dwóch głowach. Nie zabiera go ze sobą bez pytania. Najpierw sprawdza, czy chce jechać.
Przyznaj, że potrzebujesz pomocy
Doktor jest mądry, ale nie zna każdej drogi i nie potrafi rozwiązać każdego kłopotu. Słucha więc zwierząt. Pomoc przyjaciela nie oznacza, że ktoś jest słaby. Oznacza, że nie musi być sam, kiedy ma trudności.
Dlaczego to się wydarzyło?
Jedno wydarzenie w książce może sprawić, że stanie się coś następnego. Na przykład doktor słyszy o chorych małpach, więc płynie do Afryki. Przyczyna wyjaśnia, dlaczego coś się stało. Skutek mówi, co stało się potem.
- Przyczyna: w domu doktora jest bardzo dużo zwierząt. Skutek: coraz mniej ludzi chce przychodzić do niego po leczenie.
- Przyczyna: Polinezja uczy doktora języka zwierząt. Skutek: Dolittle lepiej rozumie chorych pacjentów i może ich leczyć.
- Przyczyna: w Afryce chorują małpy. Skutek: doktor wyrusza w daleką podróż.
- Przyczyna: statek trafia na skały podczas burzy. Skutek: podróżnicy muszą ratować się i dotrzeć na ląd.
- Przyczyna: wiele małp wymaga opieki. Skutek: doktor prosi o pomoc także inne zwierzęta.
- Przyczyna: Jip ma doskonały węch. Skutek: potrafi wskazać drogę do poszukiwanego człowieka.
Teraz spróbuj sam. Dokończ zdanie: „Doktor wyruszył do Afryki, ponieważ…”. Możesz też opowiedzieć, co stało się po burzy na morzu.
Co jest prawdziwe, a co wymyślone?
Niektóre przygody z książki mogłyby wydarzyć się naprawdę. Lekarz może pomagać chorym, a ludzie podróżują statkami. Pies naprawdę ma dobry węch. Ptaki potrafią też lecieć bardzo daleko. Te rzeczy znamy z życia.
Są też wydarzenia, których nie spotkamy w prawdziwym świecie. Doktor rozmawia ze zwierzętami tak jak z ludźmi. Zwierzęta planują wyprawy i prowadzą dom. Do tego pojawia się stworzenie o dwóch głowach. Autor wymyślił te niezwykłe przygody. Takie wydarzenia nazywamy fantastycznymi.
Hugh Lofting połączył zwykłe miejsca z niezwykłymi wydarzeniami. Doktor mieszka w domu i musi pamiętać o jedzeniu. Jednocześnie potrafi rozmawiać z papugą i sową. Dzięki temu jego przygody są pełne niespodzianek.
„Doktor Dolittle i jego zwierzęta” to powieść przygodowa dla dzieci. Występują w niej także wydarzenia fantastyczne, czyli wymyślone. Ta książka nie uczy, jak samodzielnie leczyć zwierzęta. Gdy prawdziwe zwierzę zachoruje, potrzebuje opieki weterynarza.
Gdzie dzieją się przygody doktora?
Na początku doktor mieszka w Puddleby, małym miasteczku w Anglii. W swoim domu i ogrodzie opiekuje się zwierzętami. Tu uczy się ich języka. Stąd wyrusza w daleką podróż i tutaj wraca po wszystkich przygodach.
Potem bohaterowie płyną przez ocean i trafiają do Afryki. Podróżują też przez las, żeby dotrzeć do chorych małp. W drodze powrotnej znów płyną statkiem. Każde z tych miejsc przynosi nowe przygody.
Nie znamy dokładnego roku, w którym doktor wyjechał do Afryki. Autor opowiada o dawnych czasach. Liczba 1920 oznacza rok wydania pierwszej książki o doktorze. To nie jest rok jego podróży.
Co zmieniło się, gdy doktor poznał język zwierząt?
Doktor zawsze lubił zwierzęta. Zanim spotkał Polinezję, nie rozumiał jednak dokładnie, co mu mówią. Mógł zobaczyć, że koń kuleje, ale nie wiedział, co koń chciałby mu wyjaśnić. Po nauce języka zwierząt potrafił o to zapytać.
Dolittle wcześniej leczył ludzi. Później zaczął leczyć zwierzęta. Wieść o jego umiejętności rozeszła się daleko. Chore zwierzęta przychodziły do niego, bo potrafił ich słuchać. W końcu wiadomość o doktorze dotarła aż do małp w Afryce.
Polinezja nauczyła doktora czegoś niezwykłego. Nie użyła czarów. Pokazała mu, jak słuchać i poznawać znaki zwierząt. W tej książce rozmowy ze zwierzętami są wymyślone. Ale uważne słuchanie przyjaciół jest ważne także w prawdziwym życiu.
Trzy ważne przygody doktora
Burza na morzu
Doktor i zwierzęta płyną na pomoc małpom. W czasie burzy fale uderzają w ich statek. W końcu statek się rozbija. Przyjaciele muszą ratować siebie nawzajem. Pomagają tym, którzy nie umieją dobrze pływać. Zamiast się kłócić, wspólnie szukają drogi na ląd.
Pomoc małpom
Doktor dociera do Afryki, żeby leczyć chore małpy. Jest ich tak dużo, że sam nie może zająć się każdą. Prosi inne zwierzęta o pomoc. Jedne pomagają przy chorych, inne dbają o miejsce do odpoczynku. Dzięki temu małpy mają opiekę i stopniowo wracają do zdrowia.
Węch Jipa
Podczas powrotu pies Jip pomaga szukać zaginionego człowieka. Nie potrzebuje do tego mapy. Wyczuwa zapach, którego ludzie nie potrafią rozpoznać. Dzięki Jipowi doktor wie, gdzie szukać. Każdy z przyjaciół ma inną umiejętność, która może się przydać.
Słowa, które warto znać
- Weterynarz
- Lekarz, który pomaga chorym zwierzętom.
- Pacjent
- Osoba lub zwierzę, które jest chore i potrzebuje pomocy lekarza.
- Wyprawa
- Podróż w jakimś celu. Doktor wyrusza na wyprawę, żeby ratować małpy.
- Załoga
- Ludzie, którzy pracują na statku i pomagają nim kierować. Pasażerowie to osoby, które statkiem podróżują.
- Rozbitek
- Osoba, która uratowała się z rozbitego lub zatopionego statku.
- Wdzięczność
- Uczucie, które sprawia, że chcemy komuś podziękować za pomoc.
- Troska
- Dbanie o kogoś. Doktor okazuje troskę, gdy leczy chore zwierzę.
- Fantastyczne wydarzenie
- Zdarzenie wymyślone przez pisarza. Na przykład doktor rozmawia w książce ze zwierzętami jak z ludźmi.
Wybierz dwa słowa i ułóż z nimi zdania. Na przykład: „Doktor troszczył się o małpy, gdy…”. Albo: „Małpy były wdzięczne, bo…”.
Pytania z lektury – sprawdź, co pamiętasz
Najpierw odpowiedz własnymi słowami. Potem rozwiń odpowiedź i porównaj ją z przykładem. Nie musisz zapamiętywać zdań słowo w słowo.
1. Kim był Jan Dolittle?
Pokaż odpowiedź
Był lekarzem mieszkającym w Puddleby. Kochał zwierzęta, nauczył się ich języka i zaczął je leczyć.
2. Kto nauczył doktora rozmawiać ze zwierzętami?
Pokaż odpowiedź
Była to papuga Polinezja. Pokazała doktorowi, jak zwierzęta przekazują sobie wiadomości.
3. Dlaczego doktor miał coraz mniej ludzkich pacjentów?
Pokaż odpowiedź
W jego domu mieszkało bardzo wiele zwierząt. Niektórym ludziom to przeszkadzało i przestali przychodzić do doktora.
4. Skąd przyszła wiadomość o chorych małpach?
Pokaż odpowiedź
Z Afryki. Czi-Czi dowiedział się o chorobie od swoich krewnych, a wiadomość przyniosła jaskółka.
5. Po co doktor wyruszył w daleką podróż?
Pokaż odpowiedź
Chciał pomóc małpom, które chorowały w Afryce. Uważał, że nie wolno zostawić ich bez pomocy.
6. Co wydarzyło się podczas burzy?
Pokaż odpowiedź
Statek uderzył o skały i został rozbity. Doktor oraz zwierzęta pomagali sobie i wydostali się na ląd.
7. Dlaczego Czi-Czi był ważnym towarzyszem?
Pokaż odpowiedź
Znał afrykańskie ścieżki. Pomagał doktorowi i zwierzętom odnaleźć drogę oraz ukryć się przed pościgiem.
8. Czego doktor chciał od innych zwierząt w Afryce?
Pokaż odpowiedź
Doktor prosił, aby pomagały przy chorych małpach. Sam nie mógł leczyć wszystkich naraz.
9. Jak pies Jip pomógł na morzu?
Pokaż odpowiedź
Jip miał znakomity węch. Potrafił wskazać, gdzie należy szukać zaginionego człowieka.
10. Jaką cechę doktora najbardziej podziwiasz?
Zobacz przykład
Możesz wybrać dobroć, odwagę albo cierpliwość. Na przykład: „Podziwiam odwagę doktora. Popłynął przez ocean, żeby pomóc małpom”. Możesz też napisać własną odpowiedź i wyjaśnić, dlaczego tak myślisz.
Teraz twoja kolej!
Zadanie 1. Opowiedz przygodę w pięciu zdaniach
Wybierz podróż do Afryki lub leczenie małp. Powiedz: kto tam był, co się stało i jak skończyła się przygoda. Spróbuj opowiedzieć to w pięciu zdaniach.
Podpowiedź
Możesz zacząć tak: „Pewnego dnia doktor dostał wiadomość o chorych małpach. Postanowił…”. Następnie opowiedz o drodze, trudności i pomocy przyjaciół.
Zadanie 2. Jak zwierzęta pomogły doktorowi?
Przypomnij sobie burzę i drogę przez las. Co by się stało, gdyby doktor nie miał przy sobie zwierzęcych przyjaciół?
Przykładowa odpowiedź
Zwierzęta pomagały podczas burzy. Czi-Czi prowadził doktora przez las. Bez tych przyjaciół trudno byłoby mu dotrzeć do chorych małp.
Zadanie 3. Ułóż zdanie o przyjaźni
Dokończ zdanie: „Dobry przyjaciel to ktoś, kto…”. Podaj przykład pomocy z książki.
Przykładowa odpowiedź
„Dobry przyjaciel to ktoś, kto pomaga w potrzebie. Polinezja była dobrą przyjaciółką, bo uczyła doktora i pomagała mu wydostać się z kłopotów”.
Zadanie 4. Które zdanie jest prawdziwe?
Zdanie A: „Doktor popłynął do Afryki na wakacje”. Zdanie B: „Doktor popłynął do Afryki, aby leczyć małpy”. Które zdanie jest prawdziwe?
Pokaż odpowiedź
Prawdziwe jest zdanie B. Doktor chciał pomóc chorym małpom, a nie odpoczywać.
Zadanie 5. Wymyśl pytanie do Polinezji
Wyobraź sobie, że możesz porozmawiać z Polinezją. O co ją zapytasz? Może o mowę zwierząt albo o podróż do Afryki?
Pomysł
Na przykład: „Polinezjo, jak nauczyłaś doktora rozumieć zwierzęta?”. Możesz ułożyć też zupełnie inne pytanie.
Zadanie 6. Zrób małą mapę podróży
Narysuj trzy miejsca: Puddleby, ocean i Afrykę. Połącz je strzałkami. Następnie narysuj drogę powrotną. Przy każdym miejscu dopisz jedno wydarzenie z książki.
Podpowiedź
W Puddleby doktor uczy się języka zwierząt. Na oceanie przeżywa burzę. W Afryce leczy małpy. Po drodze do domu ma kolejne przygody.
Mały quiz – sprawdź, co pamiętasz
Wybierz po jednej odpowiedzi. Gdy skończysz, kliknij „Sprawdź odpowiedzi”.
Częste pytania o książkę
Kto napisał „Doktora Dolittle i jego zwierzęta”?
Autorem jest Hugh Lofting. Pierwsza książka o doktorze Dolittle ukazała się w 1920 roku.
Gdzie mieszka doktor Dolittle?
Doktor mieszka w Puddleby, miasteczku w Anglii. Ma dom i ogród, w których opiekuje się wieloma zwierzętami.
Czy doktor od początku rozumiał zwierzęta?
Nie. Dopiero Polinezja nauczyła go ich języka. Doktor dużo ćwiczył, aby coraz lepiej rozumieć swoich pacjentów.
Dlaczego doktor wybrał się do Afryki?
Dowiedział się, że małpy cierpią z powodu groźnej choroby. Chciał je leczyć i pomóc im odzyskać zdrowie.
Czy Polinezja wróciła z doktorem do Anglii?
Nie. Polinezja została w Afryce. Została tam także małpka Czi-Czi. Doktor wrócił do Anglii bez tych dwojga przyjaciół.
Jakie zwierzę było niezwykłym prezentem od małp?
Małpy pokazały doktorowi bardzo rzadkie zwierzę o dwóch głowach. W angielskiej książce nazywa się ono „pushmi-pullyu”. W polskich wydaniach możesz spotkać różne zapisy jego nazwy.
Czego uczy ta książka?
Warto pomagać innym i słuchać ich potrzeb. Doktor troszczył się o chore małpy. Zwierzęta z kolei pomagały jemu podczas podróży. Dzięki temu pokonały wiele trudności.
Czy wszystkie przygody doktora mogłyby wydarzyć się naprawdę?
Nie. Rozmowy ze zwierzętami jak z ludźmi i dwugłowe stworzenie są wymyślone. Takie niezwykłe elementy to część uroku opowieści.
Skąd pochodzą informacje?
Na tej stronie opisujemy pierwszą książkę Hugha Loftinga o doktorze Dolittle. Ukazała się w 1920 roku. W różnych polskich wydaniach niektóre imiona mogą wyglądać trochę inaczej. Możesz też zajrzeć do książki po angielsku.
- Hugh Lofting, „The Story of Doctor Dolittle” – oryginał w Project Gutenberg (po angielsku)
- „Doktor Dolittle i jego zwierzęta” – opis polskiego wydania i spis rozdziałów
Tekst przygotowała Redakcja Lektum. Jeśli przeczytasz całą książkę, poznasz jeszcze więcej przygód i rozmów doktora ze zwierzętami.