Przejdź do treści
Lektum
♡ Moja biblioteczka

O psie, który jeździł koleją · Roman Pisarski

Czytanie ze zrozumieniem: poznaj Lampo i rozwiąż zadania

Przeczytaj cztery krótkie teksty o dzielnym psie. Potem odpowiedz na pytania. Nie musisz pamiętać każdego szczegółu z książki. Wystarczy uważnie przeczytać tekst i znaleźć w nim potrzebne wiadomości.

4 teksty
O przygodach Lampo
24 zadania
Od prostych do trudniejszych
Odpowiedzi
Z wyjaśnieniami
Twój cel
Czytaj i rozumiej

Jak czytać, żeby dobrze odpowiedzieć?

Najpierw przeczytaj tekst bez pośpiechu. Nie zatrzymuj się przy każdym nieznanym słowie. Spróbuj zrozumieć, o czym opowiada całość. Potem przeczytaj pytanie i wróć do zdania, które może pomóc w odpowiedzi. Nie trzeba zgadywać: odpowiedź często znajduje się wprost w tekście.

Niektóre pytania są trochę inne. Nie pytają tylko „kto?” albo „gdzie?”, lecz „dlaczego?”. Wtedy pomyśl, co wydarzyło się najpierw i do czego to doprowadziło. Jeśli bohater pomógł przyjacielowi, możesz napisać, że był troskliwy. Ważne jednak, żebyś potrafił wskazać co zrobił, a nie tylko wymienił cechę.

Teksty poniżej zostały napisane na nowo, na podstawie zdarzeń opisanych przez Romana Pisarskiego. Nie są cytatami z książki. Ćwiczysz z nimi czytanie, a poznaną historię możesz porównać z lekturą.

  1. Przeczytaj jeden tekst.
  2. Odpowiedz na sześć pytań do niego.
  3. Porównaj odpowiedzi z wyjaśnieniami na końcu.
  4. Jeśli coś się nie zgadza, znajdź właściwe zdanie w tekście i spróbuj jeszcze raz.

Możesz pracować po kawałku. Jeden tekst i sześć pytań to już dobra porcja ćwiczeń.

Tekst 1. Niecodzienny gość na stacji

Na włoskiej stacji kolejowej w Marittimie pojawił się pies. Nie wyglądał jak zwykły pasażer, ale zachowywał się tak, jakby dobrze znał pociągi. Miał na imię Lampo. Zawiadowca, czyli człowiek kierujący pracą stacji, zainteresował się zwierzęciem. Pies szybko zdobył sympatię kolejarzy.

Lampo lubił przebywać blisko ludzi. Nie siedział jednak cały czas w jednym miejscu. Chętnie wsiadał do pociągów i ruszał w drogę. Kiedy wracał, na stacji znów pojawiał się znajomy przyjaciel z czterema łapami. Kolejarze obserwowali jego zachowanie z zaciekawieniem. Zwykły pies potrzebuje opiekuna, który zaprowadzi go w różne miejsca. Lampo sam wybierał się na przejażdżki.

Zawiadowca i inni pracownicy stacji przywiązali się do psa. Dla nich nie był tylko ciekawym gościem. Stał się częścią ich codzienności. Widzieli, że zwierzę jest odważne, samodzielne i lubi wracać do miejsca, w którym spotkało życzliwych ludzi.

Choć Lampo potrafił podróżować, nadal potrzebował troski. Każdy pies potrzebuje odpoczynku, jedzenia i bezpiecznego miejsca. O tym też warto pamiętać, czytając jego niezwykłą historię.

Zadania 1–6

  1. Gdzie pojawił się Lampo? Podaj nazwę stacji.
  2. Kim był zawiadowca? Odpowiedz jednym zdaniem.
  3. Co lubił robić Lampo? Wskaż czynność, którą powtarzał.
  4. Prawda czy fałsz? „Lampo zawsze czekał, aż człowiek zabierze go do pociągu”. Uzasadnij odpowiedź.
  5. Po czym poznajemy, że kolejarze polubili psa? Znajdź informację w tekście.
  6. Wybierz najlepszy tytuł dla tekstu: „Pies na stacji”, „Wyprawa na Księżyc” czy „Zagubiona zabawka”? Wyjaśnij wybór.

Tekst 2. Pies, który kochał pociągi

Lampo był niezwykłym podróżnikiem. Dobrze czuł się wśród wagonów i ludzi pracujących na kolei. Kiedy wyruszał w drogę, nikt nie mógł być pewien, jak daleko pojedzie. Podczas swoich wypraw odwiedzał różne miejsca we Włoszech. Poznawał nieznane stacje i znów wracał do przyjaciół.

Jego zachowanie budziło zdziwienie. Pies nie mógł przecież przeczytać rozkładu jazdy tak jak człowiek. A jednak świetnie radził sobie z podróżami. Ludzie zapamiętywali go, ponieważ niecodziennie spotyka się psa, który tak chętnie jeździ koleją.

Podróże nie zawsze były łatwe. Na kolejowym szlaku można spotkać wiele niebezpieczeństw. Pociągi są ciężkie i szybkie, a tory nie służą do zabawy. W jednej z przygód Lampo został ranny. Potrzebował później pomocy i odpoczynku. To przypomina nam, że nawet odważne zwierzę nie jest niezniszczalne.

Najważniejsze w tej historii nie są jednak nazwy wszystkich stacji. Ważne jest też to, że Lampo lubił wracać do znajomych ludzi. Podróżowanie dawało mu radość, a przyjaźń sprawiała, że na stacji w Marittimie czekał na niego ktoś życzliwy.

Zadania 7–12

  1. Dlaczego Lampo można nazwać podróżnikiem? Podaj jedną przyczynę.
  2. Jak ludzie reagowali na psa? Co ich dziwiło?
  3. Co oznacza zdanie „Podróże nie zawsze były łatwe”? Podaj przykład z tekstu.
  4. Której informacji nie ma w tekście? A. Lampo podróżował po Włoszech. B. Lampo został ranny. C. Lampo zdobył złoty medal za podróże.
  5. Co było dla Lampo ważne oprócz podróży? Wyjaśnij własnymi słowami.
  6. Dokończ zdanie: „Ten tekst przypomina, że nawet dzielny pies…”.

Tekst 3. Bardzo daleko od domu

Nie wszyscy byli zadowoleni, że Lampo tak swobodnie podróżuje pociągami. W końcu postanowiono wysłać psa daleko od Marittimy, na Sycylię. To wyspa należąca do Włoch. Dla zwierzęcia oznaczało to rozłąkę z ludźmi, do których zdążyło się przywiązać.

Przyjaciele psa nie mogli po prostu zobaczyć go następnego dnia na peronie. Nie wiedzieli, kiedy znów go spotkają. Rozłąka była trudna. Gdy po długim czasie Lampo wrócił do Marittimy, nie był już w tak dobrej formie jak dawniej. Był bardzo zmęczony i osłabiony. Potrzebował spokojnego odpoczynku oraz opieki.

Powrót ucieszył zawiadowcę i kolejarzy. Nie oznaczało to jednak, że wszystkie kłopoty od razu minęły. Pies musiał odzyskać siły. Życzliwi ludzie zatroszczyli się o niego. Ich zachowanie pokazało, jak ważna jest pomoc wtedy, gdy ktoś wraca z trudnej drogi.

Warto tu odróżnić dwie rzeczy. Z tekstu wiemy, co się wydarzyło: Lampo przebywał na Sycylii, a potem wrócił osłabiony. Możemy też wyciągnąć wniosek, że bardzo zależało mu na powrocie do znanego miejsca. Wniosek powinien wynikać z wydarzeń, a nie z wymyślonego szczegółu.

Zadania 13–18

  1. Dokąd wysłano Lampo? Podaj miejsce.
  2. Dlaczego powrót psa był ważny dla kolejarzy? Odpowiedz, korzystając z tekstu.
  3. Jaki był Lampo po powrocie? Wybierz dwa określenia z tekstu.
  4. Co zrobili ludzie, gdy pies wrócił? Opowiedz krótko.
  5. Co jest faktem, a co wnioskiem? A. „Lampo wrócił osłabiony”. B. „Lampo bardzo chciał wrócić do swoich przyjaciół”.
  6. Napisz dwa zdania podsumowania. Pierwsze niech mówi o rozłące, a drugie o powrocie.

Tekst 4. Odwaga w najważniejszej chwili

W historii Lampo jest wydarzenie, które szczególnie porusza czytelników. Pewnego dnia Adele, mała córka zawiadowcy, znalazła się w niebezpieczeństwie na torach kolejowych. Nadjeżdżał pociąg. Na pomoc ruszył Lampo.

Pies nie cofnął się przed zagrożeniem. Uratował dziewczynkę. Dzięki jego szybkiej reakcji Adele ocalała. Niestety Lampo sam zginął. To smutna część opowieści. Możemy odczuwać żal, nawet jeśli wcześniej wiele razy uśmiechaliśmy się przy jego przygodach.

Odwaga Lampo nie polegała na tym, że nigdy się nie bał. Tego nie możemy wiedzieć. Widzimy natomiast, co zrobił w trudnej chwili: pospieszył na ratunek. Właśnie jego czyn pozwala nazwać go odważnym.

Kiedy czytamy o smutnym zakończeniu, warto porozmawiać o przyjaźni, trosce i wdzięczności. Można pamiętać Lampo jako psa, który lubił podróże, wracał do ludzi i pomógł dziecku w chwili zagrożenia. Nie trzeba ukrywać tego, że książka kończy się smutno. Można jednocześnie czuć smutek i podziw dla bohatera.

Pamiętaj też, że w prawdziwym życiu nie wolno wchodzić na tory. Gdy ktoś znajdzie się w niebezpieczeństwie, należy wezwać pomoc dorosłych i służb, a nie samemu wbiegać przed pociąg.

Zadania 19–24

  1. Kim była Adele? Wyjaśnij, z kim była spokrewniona.
  2. Dlaczego dziewczynka potrzebowała pomocy? Znajdź odpowiedź w tekście.
  3. Jaki czyn Lampo świadczy o odwadze? Podaj konkretny przykład.
  4. Jak zakończył się ratunek? Napisz spokojnie dwa krótkie zdania.
  5. Czy zdanie „Lampo na pewno w ogóle się nie bał” wynika z tekstu? Wyjaśnij dlaczego.
  6. Jaką ważną myśl można wynieść z historii Lampo? Wybierz jedną: przyjaźń, troska, odwaga. Uzasadnij odpowiedź wydarzeniem.

Odpowiedzi do wszystkich 24 zadań

Najpierw sprawdź własne odpowiedzi. Nie muszą mieć dokładnie takich samych słów jak nasze. Ważne, żeby mówiły o tym samym i pasowały do przeczytanego tekstu.

Tekst 1 — zadania 1–6

  1. Stacja Marittima. Nazwa znajduje się w pierwszym zdaniu tekstu.
  2. Zawiadowca kierował pracą stacji. To człowiek, który dbał o jej działanie i pracowników.
  3. Lampo lubił jeździć pociągami. Często wsiadał do wagonów i ruszał w drogę.
  4. Fałsz. Z tekstu wynika, że pies sam wybierał się na przejażdżki. Nie musiał za każdym razem czekać na człowieka.
  5. Kolejarze przywiązali się do Lampo i cieszyli się z jego powrotów. Uważali go za przyjaciela, a nie tylko przechodzące zwierzę.
  6. „Pies na stacji”. Ten tytuł pasuje, ponieważ tekst opowiada o spotkaniu Lampo z kolejarzami i jego pobycie w Marittimie.

Tekst 2 — zadania 7–12

  1. Jeździł pociągami i odwiedzał różne miejsca. Podróżnik to ktoś, kto wyrusza w drogę.
  2. Ludzie byli zdziwieni. Rzadko spotyka się psa, który tak samodzielnie korzysta z pociągów.
  3. Podróże bywały niebezpieczne. W tekście podano, że Lampo został ranny i potrzebował pomocy.
  4. C. Nie ma wiadomości o złotym medalu. To wymyślony szczegół, którego nie wolno dopisywać jako faktu.
  5. Ważna była przyjaźń. Lampo wracał do miejsca, w którym spotykał życzliwych ludzi.
  6. Przykład: „…może potrzebować opieki i odpoczynku”. Możesz też napisać, że odwaga nie chroni przed każdym niebezpieczeństwem.

Tekst 3 — zadania 13–18

  1. Na Sycylię. To wyspa należąca do Włoch.
  2. Byli z nim zaprzyjaźnieni i za nim tęsknili. Powrót oznaczał ponowne spotkanie z psem.
  3. Zmęczony i osłabiony. Oba określenia znajdują się w drugim akapicie.
  4. Zaopiekowali się nim. Lampo potrzebował odpoczynku i odzyskania sił.
  5. A to fakt, B to wniosek. Tekst mówi wprost o osłabieniu psa. Chęć powrotu wnioskujemy z jego zachowania; nie znamy jego myśli.
  6. Przykład: „Lampo został wysłany daleko, na Sycylię, i rozstał się z przyjaciółmi. Po długim czasie wrócił do Marittimy bardzo zmęczony, a ludzie mu pomogli”.

Tekst 4 — zadania 19–24

  1. Adele była córką zawiadowcy. To dziewczynka, którą pies uratował.
  2. Znalazła się na torach, gdy zbliżał się pociąg. Groziło jej wielkie niebezpieczeństwo.
  3. Lampo pospieszył na ratunek Adele. To konkretny czyn świadczący o odwadze.
  4. Przykład: „Adele została uratowana. Niestety Lampo zginął, ratując dziewczynkę”.
  5. Nie. Nie znamy myśli ani uczuć psa w tej chwili. Wiemy tylko, że działał odważnie, pomimo zagrożenia.
  6. Przykład: „Odwaga jest ważna, ponieważ Lampo ruszył na ratunek Adele”. Możesz wybrać przyjaźń albo troskę, jeśli podasz właściwe wydarzenie.

Trzy sposoby na trudniejsze pytania

1. Szukaj słów z pytania

Gdy pytanie zaczyna się od „Gdzie?”, poszukaj w tekście nazwy miejscowości lub stacji. Gdy pada słowo „Kto?”, spróbuj znaleźć imię bohatera albo nazwę jego roli. Nie musisz ponownie czytać całej strony, żeby odnaleźć jedną wiadomość. Pomaga też czytanie na głos, spokojnie, zdanie po zdaniu.

2. Odróżniaj zdarzenie od domysłu

Zdanie „Lampo wrócił z Sycylii” opisuje zdarzenie. Zdanie „Lampo bardzo tęsknił” to przypuszczenie o jego uczuciach. Możemy tak rozumieć historię, ale nie powinniśmy mówić, że znamy dokładnie myśli zwierzęcia. Jeśli w pytaniu pojawia się słowo „na pewno”, sprawdź, czy tekst naprawdę daje taką pewność.

3. Podawaj przykład

Kiedy pytanie brzmi „Dlaczego Lampo był odważny?”, sama odpowiedź „Bo był odważny” niczego nie wyjaśnia. Lepiej napisać: „Był odważny, ponieważ uratował Adele”. Jedno dobrze dobrane wydarzenie pokazuje, że rozumiesz przeczytaną historię. Tak samo można mówić o przyjaźni z zawiadowcą lub trosce kolejarzy o zmęczonego psa.

Jeżeli jakaś odpowiedź wydaje Ci się trudna, spróbuj najpierw powiedzieć ją własnymi słowami. Dopiero potem zapisz krótkie zdanie. Nie musisz używać trudnych wyrazów, żeby dobrze zrozumieć książkę.

Jeszcze osiem krótkich ćwiczeń

Te zadania możesz wykonać ustnie z kimś bliskim albo zapisać w zeszycie. Nie potrzebujesz do nich nowych wiadomości.

  1. Jedno zdanie o Lampo. Wybierz informację z pierwszego tekstu i przedstaw ją krócej, nie zmieniając sensu.
  2. Znajdź dwa miejsca. Wypisz nazwę stacji, na której pies spotykał przyjaciół, i nazwę wyspy, na którą został wysłany.
  3. Najpierw i potem. Ułóż we właściwej kolejności: powrót psa do Marittimy, pobyt na Sycylii, opieka kolejarzy.
  4. Jedno słowo, jedno wyjaśnienie. Wytłumacz młodszemu dziecku, co znaczy „osłabiony”.
  5. Przyczyna i skutek. Dokończ: „Lampo potrzebował odpoczynku, ponieważ…”.
  6. Pytanie do kolegi. Wymyśl własne pytanie zaczynające się od „Dlaczego”, na które da się odpowiedzieć dzięki tekstom.
  7. Fakt czy wymysł? Oceń: „Lampo był na Sycylii” oraz „Lampo dostał na Sycylii rower”. Powiedz, które zdanie jest zgodne z historią.
  8. Dobra rada. Ułóż jedno zdanie przypominające o bezpieczeństwie w pobliżu torów.

Sprawdź: 2. Marittima i Sycylia. 3. Najpierw pobyt na Sycylii, potem powrót, na końcu opieka kolejarzy. 4. „Osłabiony” znaczy, że ktoś ma mniej siły niż zwykle. 5. Na przykład: „…wrócił po długiej, trudnej drodze”. 7. Pierwsze zdanie jest prawdziwe, drugie zostało wymyślone. Przy zadaniach 1, 6 i 8 możesz mieć własną, poprawną odpowiedź.

Pytania, które mogą pojawić się podczas czytania

Czy trzeba przeczytać całą książkę, żeby rozwiązać te zadania?

Teksty zawierają wiadomości potrzebne do ćwiczeń. Jednak znajomość książki pomaga lepiej zrozumieć całą historię Lampo.

Czy odpowiedź musi być długa?

Nie. Jeśli pytanie prosi o nazwę miejsca, wystarczy nazwa. Jeśli pyta „dlaczego?”, napisz jedno lub dwa zdania z wyjaśnieniem.

Co zrobić, kiedy nie znam jakiegoś słowa?

Przeczytaj zdanie jeszcze raz. Może inne słowa pomogą Ci odgadnąć znaczenie. W razie potrzeby zapytaj dorosłego.

Co to jest wniosek?

To myśl, do której dochodzisz dzięki temu, co przeczytałeś. Gdy widzisz, że ktoś pomaga przyjacielowi, możesz wywnioskować, że się o niego troszczy.

Dlaczego w pytaniach są odpowiedzi z uzasadnieniem?

Żebyś mógł zrozumieć, skąd wiadomo, że odpowiedź jest właściwa. Sam wynik nie jest tak ważny jak zrozumienie.

Czy mogę mieć inne zdanie o zachowaniu bohatera?

Tak, jeśli potrafisz je wyjaśnić, odwołując się do tekstu. Nie zmieniaj jednak wydarzeń, które w książce rzeczywiście miały miejsce.

Czy to są fragmenty książki Romana Pisarskiego?

Nie. To krótkie teksty napisane na podstawie historii Lampo, przygotowane do ćwiczenia czytania.

Dlaczego zakończenie jest smutne?

Lampo uratował Adele, lecz sam zginął. Smutek po stracie bohatera jest naturalny. Można jednocześnie doceniać jego odwagę i czuć żal.

Co jest najważniejsze przy czytaniu ze zrozumieniem?

Uważność. Czytaj pytanie, wracaj do tekstu i nie dodawaj szczegółów, których tam nie ma.

Co możesz przeczytać po tych ćwiczeniach?

Jeśli chcesz uporządkować całą historię, zajrzyj do planu wydarzeń. Kiedy interesuje Cię, co czuł zawiadowca i jak pomagał psu, sprawdź opis zawiadowcy. Więcej o dalekich wyprawach znajdziesz na stronie podróże Lampo.

Możesz także rozwiązać łatwy quiz, a kiedy poczujesz się pewniej, quiz średni. Jeśli lubisz pisać, wypróbuj ćwiczenia z układania opowiadania o Lampo. Zawsze możesz wrócić do głównej strony lektury.

Jeśli chcesz lepiej rozumieć zachowanie Lampo, zajrzyj do hasła bohater zwierzęcy. Możesz też przeczytać o przyjaźni człowieka ze zwierzęciem i spróbować podać własny przykład z lektury.

Dobrze wykonane ćwiczenie nie polega na zgadnięciu litery. Polega na tym, że umiesz pokazać, skąd znasz odpowiedź. To przydaje się przy każdej kolejnej książce.