Gatunek literacki
Dziennik
Dziennik – regularne, datowane zapisy doświadczeń i obserwacji tworzone blisko opisywanych wydarzeń.
Dziennik – definicja z objaśnieniem
Dziennik porządkuje zapisy według kolejnych dat. Autor utrwala teraźniejszość bez pełnej wiedzy o przyszłych skutkach, dlatego tekst pokazuje zmiany ocen, nastroju i języka. Publikowany dziennik może jednak zostać później wybrany oraz zredagowany.
Najważniejsze cechy
- datowane wpisy
- pierwszoosobowa perspektywa
- fragmentaryczność
- bliskość czasu zapisu i zdarzenia
Cecha gatunkowa staje się argumentem dopiero wtedy, gdy można wskazać jej funkcję w konkretnym fragmencie. Samo wyliczenie terminów nie jest jeszcze analizą.
Jak odróżnić od podobnych form?
Pamiętnik zwykle powstaje z późniejszej perspektywy i porządkuje zamknięty etap życia; dziennik zachowuje niepewność bieżącej chwili.
Jak analizować utwór?
Trzeba porównywać kolejne wpisy i pytać, czego autor w danym momencie jeszcze nie wie.
Przykłady w lekturach
Opracowania reprezentujące ten gatunek zostaną podłączone po pełnym przeglądzie redakcyjnym.
Reprezentatywne utwory
- Dziennik Anne Frank
- Dziennik Witolda Gombrowicza
- Dzienniki Zofii Nałkowskiej
Źródła i standard opracowania
Gatunki zmieniają się historycznie i mogą łączyć cechy kilku form. Klasyfikacja pomaga opisać sposób działania utworu, ale nie zastępuje analizy tekstu.