Gatunek literacki
Mowa
Mowa – wypowiedź publiczna zaprojektowana tak, aby informować, przekonywać i wywoływać reakcję słuchaczy.
Mowa – definicja z objaśnieniem
Mowa zależy od sytuacji, audytorium i celu. Jej kompozycja prowadzi od zdobycia uwagi przez argumentację do zakończenia mobilizującego odbiorców. Wiarygodność mówiącego jest częścią perswazji, a reakcja słuchaczy należy do znaczenia wystąpienia.
Najważniejsze cechy
- publiczny adresat
- teza i argumenty
- środki retoryczne
- wezwanie do reakcji
Cecha gatunkowa staje się argumentem dopiero wtedy, gdy można wskazać jej funkcję w konkretnym fragmencie. Samo wyliczenie terminów nie jest jeszcze analizą.
Jak odróżnić od podobnych form?
Esej rozwija namysł dla czytelnika, natomiast mowa jest projektowana do wykonania w konkretnej sytuacji.
Jak analizować utwór?
Trzeba oddzielać dowód od chwytu emocjonalnego i sprawdzać, jaki obraz wspólnoty tworzą zaimki „my” oraz „oni”.
Przykłady w lekturach
Opracowania reprezentujące ten gatunek zostaną podłączone po pełnym przeglądzie redakcyjnym.
Reprezentatywne utwory
- Mowy Cycerona
- Kazania sejmowe
Źródła i standard opracowania
Gatunki zmieniają się historycznie i mogą łączyć cechy kilku form. Klasyfikacja pomaga opisać sposób działania utworu, ale nie zastępuje analizy tekstu.